عوامل موثر بر صادرات پسته ايران

ايران طي ساليان متمادي بزرگ­ترين توليدكننده و صادركننده پسته در سطح جهاني بوده است. همچنين پسته به­عنوان يكي از منابع مهم درآمدهاي ارزي در نظر گرفته مي­شود و نقش مهمي در كاهش وابستگي بودجه عمومي دولت به درآمدهاي نفتي دارد. با توجه به اهميت پسته در اقتصاد كشاورزي ايران، شناسايي عوامل تاثيرگذار بر صادرات پسته به بازارهاي جهاني امري ضروري است. هدف اصلي مقاله حاضر برآورد تابع تقاضاي صادرات پسته ايران است. در اين مطالعه با كنترل درون­زايي متغيرهاي توضيحي، از روش حداقل مربعات دو مرحله­اي جزء خطا (EC2SLS) براي برآورد تابع تقاضاي صادرات در منتخبي از بازارهاي صادراتي استفاده شده است. نتايج مطالعه طي دوره­ي 2011-2002 نشان داد كه تمام ضرايب تخميني در سطح معني­داري 5% مخالف با صفر هستند و از لحاظ نظري داراي علامت­هاي مورد انتظار مي­باشند. بر اساس نتايج، قدر مطلق كشش بلندمدت تقاضاي صادرات پسته ايران نسبت به تغييرات در قيمت نسبي و نرخ واقعي ارز به طور قابل ملاحظه­اي از مقدار متناظر آنها در كوتاه­مدت بزرگ­تر مي­باشند. همچنين نتايج مبين آن است كه تقاضاي صادرات پسته ايران نسبت به تغييرات در درآمد واقعي در كوتاه­مدت و بلندمدت بي­كشش است. بنابراين، با توجه به شرايط تقاضا در بازارهاي مقصد، تدوين و اجراي سياست­هاي حمايتي به منظور كاهش هزينه نهايي توليدكنندگان پسته ايران امري ضروري است.