پيش‌بيني مصرف انرژي در بخش كشاورزي ايران

امروزه تولید بخش كشاورزی به اندازه‎ای به‌ نفت و مشتق های آن وابسته گردیده است كه هرگونه خلل در تأمین انرژی مورد نیاز این بخش به‎گونه‎ای معنادار بر سطح تولید اثر می‎گذارد. آمارها نشان می‎دهند كه میزان كل مصرف انرژی در بخش كشاورزی كشور طی سال‎های ۸۸-۱۳۷۰ از ۱/۳۳ میلیون بشكه معادل نفت خام به ۴/۴۳ حدود ۳/۱ برابر شده است. صرف‌نظر از وابستگی افزایش تولید به مصرف انرژی بیشتر، چگونگی رابطه میان افزایش تولید و افزایش مصرف انرژی و نیز هدایت مصرف های آتی در مسیرهای متعارف و معقول ضرورت خاصی دارد. در این مقاله برای پیش‌بینی مصرف انرژی‌بخش، نخست به پیش‌بینی میزان ارزش افزوده بخش بر اساس یك مدل ARIMA پرداخته و سپس با توجه به متوسط شدت انرژی دوره (۷/۰) و سناریوبندی تغییر شدت انرژی در سال‎های آتی بر اساس یك سناریوی مرجع، سه سناریوی مطلوب و دو سناریوی نامطلوب، میزان مصرف انرژی‌بخش تا سال ۱۴۱۰ مورد پیش‌بینی قرار می‎گیرد. با لحاظ كردن هزینه‌های اجتماعی ناشی از افزایش بی‎رویه مصرف انرژی می‎توان مشاهده نمود كه چنانچه برنامه‎های صرفه‎جویی انرژی به‎طور هدفمند به مورد اجرا گذاشته نشود، هرساله زیان‌های اقتصادی ناشی از مصرف بالای انرژی در این بخش، خسارت‌های زیست‌محیطی در اثر افزایش انتشار گازهای گلخانه‎ای گسترش می‌یابد و این شرایطی است كه برای انرژی‌های مصرفی یارانه نیز پرداخت می‎گردد. به‌منظور بهینه‌سازی مصرف انرژی و كاهش شدت آن در بخش كشاورزی باید راهكارهای مختلفی از جمله صرفه‎جویی در استفاده از انرژی‎های فسیلی و به‎كارگیری انرژی‎های نو مدنظر قرار گیرد.