واكاوي ملاك تحدي در قرآن و نقد منطق تنزّلي

Delving into the Criterion of Taḥaddī (Challenge) in the Qur’ān and the Critical Review of Revelatory Logic

مساله «تحدي» يكي از اصلي‌ترين مسايل حوزه اعجاز و به‌ويژه اعجاز قرآن كريم است كه در تعريف معجزه نقشي بنيادي دارد. قرآن در آيات متعددي به‌صراحت همگان را بدون هيچ محدوديت زماني و مكاني به مبارزه طلبيده است، ليكن در مراتب و دامنه تحدي و اوصاف كيفي و كمّي متن معارض، اختلاف‌ نظرهاي اساسي رخ داده و شبهاتي طرح شده كه لازم است با رفع برخي ابهام‌ها و اتخاذ مباني دقيق بر پايه مفاهيم آيات تحدي، شبهات رفع و دفع شود. نگارنده در پژوهشي تازه در آيات تحدي ‌مي‌كوشد با تحليلي بر پايه قراين پيوسته آيات، مراتب و دامنه تحدي را باز شناسد. با اين رويكرد پرسش‌هاي زير تعقيب ‌مي‌شود: 1. كمّيت مورد نظر قرآن در تحدي ثابت يا متغير و در هر فرض چگونه است؟ 2. با توجه به قراين پيوسته آيات تحدي، آيا منطق تنزّلي قابل طرح است؟ 3. نسبت سير تنزيلي آيات تحدي با منطق تنزّلي مراتب تحدي چيست؟ 4. آيا ملاك مورد نظر در تحدي با گذر زمان تغيير ‌مي‌پذيرد يا خير، و بر پايه هر يك، چه نتايجي به‌دست مي‌آيد؟ 5. دليل استفاده از ملاك‌هاي متفاوت براي تحدي در آيات تحدي چيست؟