بررسي مسائل بازاريابي محصولات گلخانه اي در مناطق بياباني( مطالعه موردي خيارسبز و گوجه فرنگي استان يزد)

با توجه به اهميت محصولات خيار و گوجه­فرنگي گلخانه­اي در اقتصاد كشاورزي استان يزد، در اين تحقيق با استفاده ازمطالعات ميداني و تكميل پرسشنامه و مصاحبه حضوري با 67 توليد­كننده، 8 عمده فروش و13 خرده فروش در سال­هاي 1390-1389 بر اساس روش نمونه­گيري سيستماتيك مسائل و مشكلات مختلف بازاررساني داخلي محصولات خيار و گوجه گلخانه اي بررسي شد. در اين راستا، ضمن شناسايي مسيرهاي بازاررساني، حاشيه بازار عمده­فروشي و خرده­فروشي با استفاده از مدل اضافه بها (Mark-up Model) و كارآئي بازار با استفاده از روابط ارائه­شده توسط شفرد و فوترل محاسبه گرديد. بر اساس نتايج بدست­آمده نوسان قيمت و شفاف نبودن بازار مهم ترين مشكلات توليد­كنندگان در زمينه بازار اين محصولات است. بازار داخلي محصولات گلخانه­اي خيار سبز و گوجه­فرنگي مسير ساده­اي دارد. سود خالص عمليات بازاريابي توليد­كننده خيار گلخانه­اي450 ريال و گوجه­فرنگي850 ريال است. حاشيه بازاريابي عمده فروشي، خرده فروشي و كل به ترتيب براي خيار گلخانه­اي 2000،4000،6000 و براي گوجه­فرنگي گلخانه­اي 2500، 4500، 7000 ريال است. بررسي ميزان حاشيه­هاي بازاريابي نشان مي­دهد كه ميزان اين حاشيه­ها به ويژه حاشيه خرده­فروشي به طور نسبي زياد و براي گوجه­فرنگي بيش از خيار است. سهم توليدكننده، عمده­فروشي و خرده­فروشي از قيمت پرداختي مصرف­كننده براي خيار گلخانه­اي به ترتيب 5/55، 85/14، 65/29 و براي گوجه­فرنگي به ترتيب 1/61،9/13 و 25 درصد است. بالاترين كارائي بازار در مسير گلخانه­دار، عمده فروش، ميدان ميوه و تره­بار ساير استان­ها، خرده­فروش و مصرف­كننده است. در اين مسير كارائي فني خيار و گوجه فرنگي به ترتيب 7/90 و 91 درصد، كارائي قيمتي خيار و گوجه­فرنگي به ترتيب 5/69 و 79 درصد و كارائي بازاريابي خيار و گوجه فرنگي به ترتيب 60 و 70 درصد، محاسبه شده است.