بررسي تنوع در كتان زراعي (Linum usitatissimum L) بر اساس صفات مورفولوژيكي و نشانگر مولكولي RAPD

تنوع زيستي، از مهمترين عوامل در بقا و اصلاح گونه ها مي باشد. در اين تحقيق به منظور بررسي روابط ژنتيكي و مورفولوژيكي، 10 واريته از كتان زراعي با استفاده از 13 آغازگر RAPD و 13 صفت مورفولوژيك مورد ارزيابي قرار گرفت. از 169 باند قابل تكثير و قابل شمارش، 87 باند (51 درصد) چند شكل بودند. ميانگين تعداد باندهاي چند شكل براي هر آغازگر 6/6 بود. دامنه ضريب تشابه ژنتيكي در بين واريته ها از 67/0 تا 86/0 با ميانگين ضريب PIC (16/0) متغير بود. بيشترين ميزان ضريب PIC با مقدار 29/0 و 28/0 به ترتيب از آغازگرهاي OPD-03 وOPA-06 به دست آمد. دندروگرام با استفاده از نرم افزار 02/2 NTSYSpc رسم و 6 خوشه اصلي به دست آمد. در بخش مورفولوژيكي، 13 صفت مختلف ارزيابي و مقايسه شدند. هر دو نشانگر مولكولي و مورفولوژيكي درجه بالايي از تنوع ژنتيكي را در بين واريته هاي مورد مطالعه نشان دادند. نتايج بدست آمده نشان داد كه واريته هاي 2-97، 5-97، 24-97 و 25-97 بيشترين فاصله ژنتيكي را با ديگر واريته ها داشتندكه مي توان از اين موضوع در برنامه هاي اصلاح گونه-هاي كتان زراعي استفاده كرد. همچنين واريته هاي 24-97 ، 25-97 و5-97 داراي بالاترين ميزان عملكرد دانه در بين ژنوتيپ ها بودند. نتايج اين تحقيق حاكي از آن است كه ماركر RAPD ابزاري مناسب به منظور بررسي تنوع و روابط ژنتيكي در بين واريته هاي مختلف كتان زراعي مي باشد.