اثر كاربرد عصاره كمپوست و كودهاي بيولوژيك بر عملكرد كمي و كيفي چين هاي مختلف مرزنجوش (Origanum hortensis L.)

مرزنجوش يكي از گياهان دارويي بومي ايران مي باشد كه به دليل داشتن متابوليت­هاي ثانويه معطر، در طب سنتي كاربرد دارد. در راستاي توليد گياهان دارويي، استفاده از نهاده­هاي آلي جايگاه ويژه­اي در كشاورزي پايدار دارد. نهاده­هاي آلي مانند كودهاي دامي و يا كمپوست، ضمن فراهمي متعادل عناصر مورد نياز براي رشد گياه، مي توانند در بهبود ساختار فيزيكي و شيميايي خاك نيز موثر باشند اين مطالعه با هدف ارزيابي خصوصيات رشد، عملكرد كمي و كيفي و اجزاي تشكيل­دهنده اسانس مرزنجوش تحت تاثير كاربرد عصاره كمپوست و تلقيح با كودهاي بيولوژيك انجام شد. آزمايش به صورت كرت­هاي خرد شده در زمان در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشگاه فردوسي مشهد در سال 1391 اجرا گرديد. كرت­هاي اصلي، 16 تركيب كودي (ازتوباكتر (B1)، آزوسپيريلوم (B2)، ميكوريزا B3)، 10%) عصاره كمپوست (C1)، 20% عصاره كمپوست C2)، 30% عصاره كمپوست (C3، C1B1، C2B1، C3B1، C1B2، C2B2، C3B2، C1B3، C2B3، C3B3) و شاهد) و كرت­هاي فرعي، سه چين طي فصل رشد بودند. نتايج نشان داد كه ارتفاع ساقه اصلي، وزن تر و خشك مرزنجوش تحت تاثير كاربرد جداگانه و تلفيقي كودهاي بيولوژيك و عصاره كمپوست در چين اول به طور معني­داري بيشتر از چين­هاي دوم و سوم بود. همچنين، بيشترين افزايش معني­دار در ارتفاع ساقه اصلي، وزن تر و خشك و محتواي اسانس مرزنجوش به ترتيب برابر با 3/ 43 سانتي­متر، 07/46 گرم بر متر مربع، 11/ 27 گرم بر متر مربع و 89/ 0 درصد در نتيجه كاربرد تيمار C1B3 مشاهده شد. اجزاي تشكيل دهنده اسانس تحت تاثير كاربرد جداگانه و تلفيقي كودهاي بيولوژيك و عصاره كمپوست قرار گرفتند. در بين اجزاي تشكيل دهنده اسانس، (Terpinen-4-ol (18/01 درصد و (Cis-sabinene hydrate (15/4 درصد به ترتيب بيشترين و (Ledene (0/005 درصد و Camphene (01/ 0 درصد) كمترين مقدار را به خود اختصاص دادند.