اثر ريز جانداران محرك رشد گياه بر افزايش كارايي مصرف آب يونجه در شرايط محدوديت آبي

به منظور مطالعه اثر محرك رشد بر كارايي مصرف آب توسط گياه يونجه، آزمايشي گلخانه اي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي با سه تكرار، در دانشكده كشاورزي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 1391 اجرا شد. تيمارهاي آزمايشي شامل تنش ­آبي در سه سطح (75، 55 و 35 درصد ظرفيت زراعي) و تلقيح بذر در چهار سطح (عدم تلقيح، تلقيح با قارچ ميكوريزا G. mosseae، تلقيح با باكتري ريزوبيومS. meliloti و تلقيح تركيبي قارچ و باكتري) بودند. نتايج نشان داد كه تنش ­آبي و تلقيح بذر اثر معني­داري در سطح 1% بر مقادير عناصر برگ داشتند. تنش ­آبي موجب كاهش جذب فسفر (23%)، پتاسيم (8%) و آهن (4%) و افزايش جذب سديم (14%) در بذرهاي تلقيح نشده گرديد. تلقيح بذر موجب كاهش تاثيرات تنش گرديد و تلقيح تركيبي بيشترين تاثير را نشان داد. هدايت روزنه­اي و كارايي مصرف آب نيز تحت تاثير تلقيح و تنش آبي در سطح 1% قرار گرفتند. هدايت روزنه­اي طي تنش كاهش يافت و تلقيح بذر با قارچ G. mosseae بيشترين تاثير را در افزايش هدايت روزنه­اي (47% در شديدترين سطح تنش) نشان داد. كارايي مصرف آب در اثر تنش آبي و نيز تلقيح افزايش يافت، به طوري كه بيشترين كارايي مصرف آب (166/ 0 ميلي­گرم در كيلوگرم) در تيمار 35% تنش از تلقيح تركيبي به­دست آمد. نتايج معادلات رگرسيوني نشان داد كه طي تلقيح، سهم فسفر و پتاسيم در تنظيم هدايت روزنه­اي افزايش و سهم سديم كاهش يافت. اين در حالي است كه در اثر اعمال تنش، سهم پتاسيم و سديم در تنظيم هدايت روزنه­اي افزايش و سهم فسفر كاهش پيدا كرد. همچنين، تنش موجب افزايش نقش هدايت روزنه­اي در افزايش كارايي مصرف آب گرديد. اين در حالي است كه در اثر تلقيح، سهم هدايت روزنه اي در افزايش كارايي مصرف آب كاهش پيدا كرد.