مميزي و بازار سياه كتاب از نگاه كتاب فروشان رسمي و غير رسمي

مميزي كتاب در ايران، فرآيندي است كه طي آن، ناشران كتاب هاي خود را پيش از انتشار براي بررسي و صدور مجوز به اداره مميزي وزارت ارشاد مي فرستند و مميزان پس از بررسي، يا آن را غيرقابل چاپ اعلام مي كنند يا مواردي را براي حذف، تعديل يا تغيير پيشنهاد مي دهند يا آن را بدون تغيير، قابل چاپ مي دانند. ناشران نيز با اعمال اصلاحات احتمالي، كتاب را چاپ مي كنند. اين فرايند در ذات خود امري پسنديده است و تقريبا در تمام كشورهاي دموكراتيك و غيردموكراتيك اعمال مي شود. در كشورهاي اروپايي چاپ كتاب هاي برهنه نگاري ممنوع است و در برخي كشورهاي آسيايي چاپ كتاب هايي كه مخل امنيت عمومي و اعتقادات عمومي جامعه باشد، جرم محسوب مي شود. نداشتن يك سازوكار مشخص در مميزي و اعمال آن به صورت سليقه اي منجر به ايجاد مشكلاتي براي نويسندگان و متصديان بازار چاپ و نشر مي شود؛ از آن جمله ايجاد بازار سياه كتاب كه در آن كتاب هاي برخي نويسندگان به صورت ممنوع و افست توسط فروشندگان خياباني كتاب به فروش مي رسد. تا كنون تحقيقات و مقالات متعددي در خصوص مميزي كتاب در ايران نوشته شده است ولي در اين نوشتار كوتاه تلاش مي شود مميزي كتاب از منظر دو گروه كتاب فروشي هاي رسمي و غيررسمي بررسي شود. در اين نوشتار پس از مروري كوتاه بر تاريخچه مميزي نكات مهمي كه از زبان كتاب فروشي هاي رسمي و غيررسمي بيان شده است، ذكر مي شود. به نظر مي رسد كه فهم مميزي و محاسن و معايب آن از ديدگاه كساني كه به صورت مستقيم با آن درگير هستند مي تواند كمك زيادي به حل معضل بازار سياه يا زيرزميني كتاب بكند.