بررسي كاني شناسي منطقه آلوده به آرسنيك بيجار در استان كردستان

آرسنيك به ­عنوان يك عنصر سمي براي انسان شناخته شده است. فراواني كاني ها مي تواند بر ميزان آرسنيك در محيط تاثير داشته، در دست داشتن اطلاعات كافي از كاني ­شناسي مكان­ هاي آلوده مي­ تواند به مدل­ هاي ژئوشيميائي ارزيابي كننده براي اصلاح آن­ ها كمك كند. به منظور بررسي كاني شناسي خاك ­هاي آلوده به آرسنيك در منطقه بيجار، 83 خاك رخ بر اساس واحدهاي شكل اراضي انتخاب و 229 نمونه­ خاك و 15 نمونه مواد مادري جمع آوري شدند. سپس آزمايش­ هاي فيزيكي و شيميايي معمول و مقدار آرسنيك كل خاك در كليه نمونه ها اندازه گيري شدند. سپس بر اساس ميزان آرسنيك (كم، متوسط، زياد و خيلي زياد) بر روي 13 خاك رخ كاني ­شناسي رسي و پودري و بر روي نمونه ­هاي مواد مادري كاني ­شناسي پودري صورت گرفت. سنگ­ هاي آذرين غني از آهن و گلسنگ در مقايسه با ساير سنگ­ ها داراي آرسنيك بيشتري بودند. مهمترين كاني­ هايي رسي موجود در منطقه كائولينيت، اسمكتيت، كلريت و ايليت و كاني­ هاي مختلط ميكا-اسمكتيت، ميكا-ورميكوليت و كلريت-اسمكتايت هستند. مهمترين كاني­ هاي آرسنيك­ دار منظقه با توجه به نتايج كاني­ شناسي پودري شامل انارگيت، آرسنوليت، اسفالريت، نيكوليت، آرسنات­ مس ­كلسيم، آرسنوسولوانيت و كبالتيت مي ­باشد. نوع و مقدار كاني ­ها متفاوت بوده، اما مقادير آن­ ها رابطه واضح و مشخصي با مقادير آرسنيك نشان نداد، فقط در افق­ هاي زيرين پروفيل­ هايي كه مقادير آرسنيك خيلي زياد مي­ باشند، مقادير كاني ­هاي آرسنيك­ دار بيشتر از بقيه بودند.