شيمي كاني، دما-فشارسنجي و ژنز كلينوپيروكسن‌هاي مجموعه دايك‌هاي شمال خاوري مشكين‌شهر، شمال باختر ايران

منطقه مورد مطالعه در استان اردبيل و شمال شهرستان مشكين شهر جاي دارد. بيش از 200 دايك با تركيب سنگ‌شناسي بازالتي، تفريتي، آندزيتي و تراكي‌آندزيتي به سن ائوسن در اين ناحيه رخنمون دارند. كاني‌هاي كلينوپيروكسن، پلاژيوكلاز، آنالسيم و گاه اليوين به‌صورت درشت بلور در اين سنگ‌ها حضور دارند. مطالعات شيمي كاني، نوع كلينوپيروكسن‌ها در سنگ‌هاي مورد مطالعه را ديوپسيد معرفي مي‌كنند. اين پيروكسن‌ها عدد منيزيم به نسبت بالايي ميان 77/0 تا 99/0 دارند. وجود انواع منطقه‌بندي نوساني عادي و وارون در كلينوپيروكسن‌ها نشان‌دهنده نقش و عملكرد گسترده فرايند تفريق در تكامل سنگ‌هاي اين ناحيه است؛ غني‌شدگي عناصر K، Na، Al و Tiاز هسته پيروكسن‌ها به سوي حاشيه مي‌تواند تأثير فرايند متاسوماتيزم گوشته‌اي را در هنگام بالاآمدگي ماگماي بازيك با تركيب بازالتي تقويت كند. نمودارهاي تعيين سري ماگمايي و محيط زمين‌ساختي و همچنين مقايسه تركيب شيميايي پيروكسن‌هاي مورد مطالعه با پيروكسن‌هاي موقعيت‌هاي زمين‌ساختي مختلف، نشان مي‌دهد كه كلينوپيروكسن‌هاي مورد مطالعه با تركيب آلكالن انطباق خوبي با محيط زمين‌ساختي كمان ماگمايي از خود نشان مي‎دهند. طبق مطالعات دما- فشارسنجي، فشار تبلور محاسبه شده براي تشكيل كلينوپيروكسن‎هاي سنگ‌هاي مورد مطالعه ميان 7 تا 14 كيلوبار و دماي تبلور ميان 1150 تا 1200درجه سانتي‎گراد محاسبه شده است. ژرفاي تشكيل و تبلور پيروكسن‎ها در ماگماي سازنده ميان 55 تا 65 كيلومتر و به‎طور متوسط حدود 60 كيلومتر براي سنگ‌هاي مورد مطالعه برآورد مي‎شود.