ژئوشيمي و جايگاه زمين ساختي گنبد‎هاي آداكيتي پرسيليس احمدآباد خارتوران (جنوب خاورشاهرود)

در منطقه احمدآباد خارتوران در 175 كيلومتري جنوب خاور شاهرود، تعداد قابل توجهي گنبد آداكيتي رخنمون دارد كه به درون واحدهاي آتشفشاني رسوبي پالئوسن- ائوسن نفوذكرده‎اند. تركيب سنگ‎شناختي اين گنبد‎ها شامل آندزيت، تراكي‎آندزيت، تراكي‎داسيتي و داسيت است. پيروكسن (اوژيت)، هورنبلند سبز و پلاژيوكلاز آشكارترين كاني‎هاي مافيك و فلسيك سازنده اين سنگ ها هستند. باتوجه به ميزانHREE پايين وLREE بالا به همراه ديگر ويژگي‎ها از جمله SiO2بين 91/58 تا 41/63 درصد،Na2O بيش از 3 درصد، Al2O3 بيش از 16 درصد،Yb پايين‌تر از 8/1 پي‎پي‎ام،Y كمتراز 18 پي‎پي‎ام و نسبت Na2/OK2O بين 98/0 تا 3/2 درصد، اين سنگ ها در گروه آداكيت‎هاي پرسيليس قرار مي‎گيرند. غني‌شدگي از عناصرLREE نسبت بهHREE، تهي شدگي از Nb و Ti و تمركز بالايRb ، Ba،K و Thبيانگرآلايش پوسته‎اي ماگماي سازنده سنگ‎هاي آداكيتيمورد است. آنكلاوهايي با ابعاد و تركيب متفاوت در اين گنبدها ديده مي‎شوند كه شواهدي از آميختگي ماگمايي و آغشتگي با پوسته قاره‎اي هستند. مجموعه شواهد سنگ‎شناختي و ژئوشيميايي نشان مي‎دهد كه ماگماي سازنده اين سنگ‎‎ها از ذوب ورقه اقيانوسي فرورانش يافته و دگرگون شده نوتتيس (شاخه سبزوار- درونه) سرچشمه گرفته‎است.