چيستي و انواع لذت از منظر سهروردي

The Nature and Types of Pleasure in Sohrewardis View

سهروردي در رسائل و مكتوبات مختلف خويش، تعاريف مختلفي براي لذت ارائه كرده است. اين تعاريف از جهت كميت و كيفيت قيودي كه در آن به كار رفته با يكديگر متفاوت هستند. وي معتقد است ميان لذت و نور ارتباط وثيقي وجود دارد. سهروردي در برخي آثارش، لذت را به حسي (جسماني) و روحاني، و در برخي مكتوبات ديگرش، آن را به بدني و قدسي تقسيم مي‌كند و در برخي مواضع ديگر از لذت سرمدي سخن مي گويد. او از جهت ديگر لذت را به حسي و عقلي و لذت حسي را به ظاهري و باطني تقسيم مي‌كند و معتقد است لذات باطني بر لذات ظاهري و در نهايت لذات عقلي بر لذات حسي برتري دارند و اين وجوه برتري را با دو شيوه مشايي و اشراقي تبيين كرده است. همچنين معتقد است لذت امري متواطي نيست، بلكه مشكك است. در اين مقاله، ماهيت لذت و انواع آن را از ديدگاه سهروردي مي‌كاويم.

In his different books and treatises, Sohrewardi proposes different definitions for pleasure. These definitions differ with each other in terms of the quality and quantity of the qualifications used in them. He believes that there is strong relationship between pleasure and light. In some of his works, Sohrewardi divides pleasure into sensory (physical) and spiritual pleasures, and in some others into bodily and heavenly pleasures. He refers to eternal pleasure in other occasions. On the other hand, he divides pleasure into sensory and intellectual and the latter into external and internal, and believes that internal pleasures are superior to external ones, and intellectual pleasures are superior to sensory ones. He explains these aspects of superiority by using peripatetic and illuminative methods. He also believes that pleasure is not univocal but equivocal. The present paper investigates the nature and types of pleasure in Sohrewardis view.