بكارگيري الگوريتم NSGA-II براي حل مسائل مكان‌يابي چندهدفه

مكان‌یابی كاربری‌ها یكی از مهمترین مسائل شهرسازی است كه دارای مقیاس‌های متفاوتی می‌باشد. هنگامی‌كه با یك مسئله‌ی مكان‌یابی كوچك مقیاس با شرایط و محدودیت‌های اندك روبه‌رو باشیم می توان با استفاده از روش‌های سنتی به جواب رسید ولی زمانی كه با یك مسئله‌ی بزرگ مقیاس مكان‌یابی با شرایط و محدودیت‌های زیاد روبه‌رو باشیم، مشكل بتوان بدون استفاده از هوش مصنوعی و الگوریتم‌های تكاملی، مكان بهینه یا حتی نزدیك به آن را در مقیاس زمان و هزینه‌ی قابل‌قبول به‌دست آورد. هدف این مقاله، معرفی یك تكنیك كارآمد و مناسب برای حل مسائل مكان‌یابی چندهدفه است. در پژوهش حاضر نوع تحقیق كاربردی و روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. به همین منظور یك مسئله‌ی مكان‌یابی فرودگاه برای یكی از شهرهای بزرگ كشور، به عنوان مطالعه موردی بر اساس الگوریتم ژنتیك رتبه‌بندی نامغلوب‌ (NSGA-II) بررسی شده و بنابر بر شاخص‌هایی مانند دسترسی آسان، كاهش آلودگی صوتی، میدان دید خلبان، دسترسی به تاسیسات و زیرساخت‌ها و ... به‌ صورت یك مدل برنامه‌ریزی ریاضی با 6 تابع‌هدف و تعداد مشخصی شرایط مورد نیاز پیكربندی شده است. در نهایت با حل مسئله از طریق الگوریتم پیشنهادی، از میان 200 جواب نهایی كه شامل جبهه جواب‌های متفاوت بود، یك جبهه جواب با 4 نقطه به‌عنوان مكان بهینه برای احداث فرودگاه برگزیده شد. الگوریتم ژنتیك رتبه‌بندی نامغلوب(NSGA-II) ‌كه جز روش‌های مستقیم حل مسائل مكان‌یابی چندهدفه می‌باشد، با توجه به سرعت و دقت بیشتر نسبت به سایر روش‌ها و همچنین ارائه‌ی یك سیستم پشتیبان تصمیم، به عنوان رهیافتی تازه در مسائل مكان‌یابی چندهدفه، جانشین مناسبی برای روش‌های تجزیه و روش‌های سنتی خواهد بود.