بررسي فقهي- حقوقي جنايات ارتكابي توسط صغير مميز با تأكيد بر قانون مجازات اسلامي 1392

صغير گاه خود مستقلاً مرتكب جنايت عليه ديگري مي شود و گاه تحت تأثير اكراه مرتكب جنايت مي شود. قوانين جزايي قبلي، جنايت عمد و شبه عمد صغير را به منزله ي خطاي محض مي دانست، اما قانون مجازات اسلامي 1392، با حذف واژه ي «به منزله» جنايت صغير را ظاهرا خود خطاي محض مي داند. از سوي ديگر قانون قبلي و فعلي مجازات اسلامي به تبع نظر بيشتر فقها در مورد صبي غير مميزي كه اكراه بر قتل شده، به قصاص اكراه كننده قائل است. گرچه در مورد صبي مميز، قتل را به اكراه كننده منتسب ندانسته، بلكه به صبي مميز (اكراه شونده) منتسب دانسته و عاقله ي او را مسئول پرداخت ديه ي مقتول مي داند. اين انديشه (تفكيك ميان اكراه صبي مميز و غير مميز) در اكراه بر سرقت حدّي در قانون مجازات اسلامي 1392 هم به نوعي پذيرفته شده است. اين مقاله با هدف نقد اين دو نكته (خطاي محض دانستن جنايت صغير و تفكيك ميان اكراه صغير غير مميز و مميز) به بررسي فقهي – حقوقي اين مسئله مي پردازد.