نقش زنان قفقازي در مناسبات و تحولات سياسي- اجتماعي و دربار صفويه

در دوره صفويه يكي از گروه­هاي اصلي در حرمسراي شاهي و تاثيرگذار در مسائل سياسي و اجتماعي، زناني بودند كه ابتدا به صورت اسير جنگي، سفير صلح يا واسطه شفاهت خواهي از مناطق مختلف قفقاز وارد دربار شاهان صفويه شدند. اين نوشتار مي خواهد ضمن اشاره به شكل و دلايل ورود زنان قفقازي به دربار و به دست آوردن نفوذ در آن، به اين پرسش پاسخ دهد كه زنان قفقازي در تحولات سياسي و درباري چه نقشي داشته­اند و آنان در قالب اين نقش چگونه مسير تحولات تاريخي را به نفع خويش تغيير داده­اند و سرانجام اينكه آيا اقدامات آنان منجر به سقوط صفويه مي­شود؟ فرضيه نوشتار اين است كه اين زنان با به دست آوردن عنوان و نقش سفير صلح، همسر پادشاه و مادر شاهزاده توانستند در مناسبات سياسي و تصميم گيري­هاي مهم كشور از راه ائتلاف با وزيران، هم نژادان، خواجگان و بزرگان درباري و با تكيه بر عوامل توطئه و دسيسه بر روند رويدادهاي سياسي، مسائل جانشيني و مناسبات حكومتي دخالت كنند. نتيجه اين عملكرد آنان گاه منافع شخصي يعني جذب پادشاه به سوي خويش و جلوگيري از حملات مكرر به سرزمين خويش، زن بارگي شاهان و تعويض پادشاهان بود، گاه به صلح و ثبات سياسي و گاه به آشوب و بي­نظمي در حرمسرا و تضعيف ساختار حكومت منجر مي­شد كه در اين نوشتار به آن پرداخته شده است.