تعيين شكل هاي شيميايي آهن و روابط آن ها با ويژگي هاي خاك در برخي خاك هاي استان آذربايجان شرقي

شناخت شكل­هاي مختلف آهن خاك و تعيين مقدار هر يك از آن­ها اطلاعات مفيدي براي ارزيابي وضعيت آهن و نيز شيمي آهن در خاك در اختيار مي­گذارد. براي كسب چنين اطلاعاتي، مقدار و توزيع شكل­هاي مختلف آهن در 21 نمونه مركب خاك استان آذربايجان شرقي به روش عصاره­گيري دنباله­اي تغييريافته سينگ و همكاران تعيين و رابطه اين شكل­ها با يكديگر و با ويژگي­هاي خاك مطالعه گرديد. بر طبق نتايج حاصله دامنه تغييرات آهن معادل كل به روش اسپوزيتو و همكاران بين 84/50 - 25/15 گرم بر كيلوگرم با ميانگين 84/29 ­گرم بر كيلوگرمو به روش Aqua-Regia بين 75/47 - 54/19 گرم بر كيلوگرم با ميانگين 38/30 گرم بر كيلوگرم متغير بود. غلظت شكل­هاي مختلف آهن به ترتيب آهن باقي­مانده (Fe-Res) > آهن پيونديافته به اكسيدهاي آهن بلوري (Fe-CFeOX) > آهن پيونديافته به اكسيدهاي آهن بي شكل (Fe-AFeOX) > آهن پيونديافته به اكسيدهاي منگنز(Fe-MnOX) > آهن پيونديافته به مواد آلي (Fe-OM) > آهن تبادلي (Fe-Ex) ≥ آهن كربناتي (Fe-Car) بود. ضرايب همبستگي ساده نشان داد كه pHخاك با آهن پيونديافته به اكسيدهاي آهن بلوري، كربنات كلسيم معادل فعال با آهن پيونديافته به اكسيدهاي منگنز همبستگي­هاي منفي معنادار و ظرفيت تبادل كاتيوني با آهن تبادلي، آهن باقي­مانده و آهن كل همبستگي­هاي مثبت معناداري داشتند. درصد رس با آهن تبادلي، آهن باقي­مانده و آهن كل همبستگي مثبت معنادار و با آهن پيونديافته به اكسيدهاي منگنز همبستگي منفي معنادار، درصد سيلت با آهن پيونديافته به مواد آلي همبستگي مثبت معنادار و آهن پيونديافته به اكسيدهاي منگنز همبستگي­ منفي معناداري داشتند. در اين تحقيق بين شكل­هاي مختلف آهن همبستگي­هاي معناداري به­دست آمد كه احتمالاً بيان­گر يك رابطه پويا بين آن­ها هست.