بررسي ديدگاه آيت الله جوادي آملي در مسئله بايد و هست

فرا اخلاق به مبادي تصوري و تصديقي علم اخلاق مي پردازد و چهار مبحث ذيل را در برمي گيرد: معناشناسي اخلاق، معرفت شناسي اخلاق، هستي شناسي اخلاق و مباحث منطقي. يكي از موضوعات فرا اخلاقي، مباحث منطقي است كه به استنتاج مفاهيم و گزاره هاي اخلاقي مي پردازد؛ بنابراين، رابطه بايد و هست در ديدگاه آيت الله جوادي آملي در زمره مباحث منطقي فرا اخلاق است كه كمتر نوشته اي به آن پرداخته است. نويسنده در اين مقاله درصدد است تا ديدگاه آيت الله جوادي آملي درباره ارتباط جمله هاي اخلاقي را با يكديگر و با جمله هاي غيراخلاقي تبيين و بررسي كند. ايشان جمله هاي اخلاقي را اعتباري مبتني بر واقعيت، انشايي، استدلال پذير و يقيني مي داند. اما به نظر مي رسد يقين و تصديق مربوط به عقل عملي و نظري در ديدگاه آيت الله جوادي متفاوت باشد؛ زيرا ايشان عقل عملي را مربوط به عمل و محرك و عقل نظري را مدرِك مي داند. با بررسي ديدگاه آيت الله جوادي آملي مشخص مي شود اين ديدگاه نسبت به ديدگاه هاي متناظر كه جمله هاي اخلاقي را انشايي مي دانند، انسجام بهتري دارد، اما جمع انشايي بودن جمله هاي اخلاقي به بيانِ ايشان و برهاني و يقيني دانستن آنها غيرممكن به نظر مي رسد.