ارزيابي كارايي زيست محيطي شركت هاي برق منطقه اي: مقايسه مدل هاي شعاعي و غيرشعاعي

در اين مطالعه با بهره گيري از الگوي ناپارامتريك تحليل پوششي داده ها (DEA) كارايي زيست محيطي 16 شركت برق منطقه ­اي كشور در بازه زماني 1389-1393محاسبه شده است. بر خلاف مدل­ هاي سابق كارايي كه بيشتر بر مدل­ هاي شعاعي تمركز داشته­ اند در اين تحقيق ضمن معرفي چند مدل غيرشعاعي (شامل مازاد مبنا، تابع فاصله جهت­ دار بر مبناي مازادها و بُرد تنظيم شده) و مقايسه روش آن­ها با مدل­ هاي شعاعي (شامل CCR و تابع فاصله جهت­ دار)، محاسبه كارايي شركت­ هاي برق منطقه ­اي با اين دو الگو انجام شده و نتايج مدل­ هاي شعاعي و غيرشعاعي با هم مقايسه شد ه ­اند. همچنين در اين تحقيق علاوه بر اين كه ستاند ه ­ها به دو گروه مطلوب (توليد برق) و نامطلوب (انتشار كربن دي اكسيد) تقسيم شد ه ­اند، نهاد ه ­ها نيز به دو گروه انرژي و غيرانرژي تفكيك شده اند. نتايج نشان مي دهد كه در بين شركت­ هاي برق منطقه­ اي شركت­ هاي برق منطقه­ اي كرمان و خوزستان بالاترين كارايي و شركت­ هاي برق منطقه ­اي فارس و سيستان و بلوچستان پايين ترين كارايي را دارند. همچنين نتايج آزمون­ هاي آماري با استفاده از رتبه كارايي شركت­ ها نشانگر دو مفهوم اقتصادي است، اول اين كه تغيير مهمي در كارايي و عملكرد صنعت برق ايران بين سال­ هاي 1389 تا 1393 اتفاق نيفتاده است؛ دوم اين كه بعد از آزادسازي قيمت حامل­ هاي انرژي استراتژي­ ها و رويكردهاي متفاوتي توسط شركت­ هاي برق منطقه­ اي اتخاذ شده است.