بررسي نحوي ساخت مجهول: رويكرد گذر پنهاني

در اين مقاله، با اتخاذ رويكرد متاخر كمينه­گرا به ساخت مجهول، موسوم به رويكرد گذر پنهاني (كالينز، 2005)، به بررسي ساخت مجهول در زبان فارسي پرداخته مي­شود. فرضيه يكنواختي تخصيص نقش­هاي معنايي (بيكر، 1988) جايگاه زيرساختي موضوع بيروني را هم در جمله معلوم و هم در جفت مجهول آن يكسان فرض مي­كند و اين در حالي است كه در انگاره­هاي سنتي زايشي، شيوه ادغام موضوع بيروني در دو ساخت معلوم و مجهول متفاوت است. رويكرد گذر پنهاني از آن جهت در نظريه­پردازي زايشي مورد توجه قرار گرفته است كه هم سو با فرضيه يكنواختي تخصيص نقش هاي معنايي مي­تواند تبييني شفاف از اشتقاق ساخت مجهول در زبان هايSVO به دست دهد. بررسي مجهول در زبان فارسي مي­تواند در دو سطح به فهم ما از چگونگي اشتقاق نحوي اين ساخت­ها كمك كند. نخست آن كه تبيين نحوي ساخت مجهول فارسي در رويكرد گذر پنهاني افق جديدي را در حوزه نظريه­پردازي در خصوص نحو زبان­هاي ايراني نمايان مي­سازد و دوم آن كه بررسي ساخت مجهول در زبان فارسي به عنوان زبانيSOV اين امتياز را به ما مي­دهد تا به برطرف نمودن كاستي­هاي رويكرد اتخاذي در تبيين مجهول در زبان­هايSOVبپردازيم.