ناامني غذايي و سرمايه اجتماعي

مقدمه: امنيت غذايي يكي از فاكتورهاي اصلي تأمين‌كننده سلامت فردي و اجتماعي است و ضامن توسعه و پيشرفت جامعه محسوب مي‌شود و از چنان اهميتي برخوردار است كه بانك جهاني و فائو هدف توسعه هزاره سوم را امنيت غذايي معرفي نموده است. در همين راستا، مقاله حاضر مي‌كوشد ميزان ناامني غذايي خانوارهاي شهر تبريز و نقش سرمايه اجتماعي در كاهش آن را مورد مطالعه قرار دهد.روش: تحقيق به روش پيمايشي در سال 1391 انجام شد و جامعه آماري پژوهش را سرپرستان خانوارهاي شهر تبريز تشكيل دادند كه تعداد آنها بالغ بر ۳۷۸۳۲۹ خانوار بود. از اين تعداد، 426 خانوار بر اساس روش نمونه‌گيري خوشه‌اي تصادفي چند مرحله‌اي انتخاب شدند و ابزار گردآوري اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بود. تحليل پايايي متغيرهاي ناامني غذايي و سرمايه اجتماعي نشان‌دهنده پايايي بالايي است. همچنين براي تجزيه و تحليل داده‌هاي گردآوري شده از نرم افزار spss نسخه 22 استفاده شده است.يافته‌ها: يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه ميزان ناامني غذايي در خانوارهاي شهر تبريز در سطح پايين (10/4 از 100) قرار داشته و تحليل همبستگي پيرسون نيز حاكي از آن است كه ابعاد سرمايه اجتماعي يعني اعتماد اجتماعي، مشاركت اجتماعي و شبكه روابط اجتماعي با ناامني غذايي همبستگي منفي و معكوسي داشته است. در بين ابعاد سه­گانه سرمايه اجتماعي، شبكه روابط اجتماعي و مشاركت اجتماعي وارد مدل نهايي شده و توانسته­‌اند نزديك به 19 درصد از تغييرات ناامني غذايي را تبيين نمايند. بعد اعتماد اجتماعي از مدل نهايي خارج شده و تأثير معناداري در تبيين تغييرات ناامني غذايي ايفا نمي‌كند.نتيجه‌گيري: در ميان ابعاد سه‌گانه سرمايه اجتماعي، شبكه روابط اجتماعي و مشاركت اجتماعي تعيين‌كننده‌هاي مناسبي براي كاهش ناامني غذايي خانوارهاي شهر تبريز محسوب مي‌شوند. همچنين شبكه روابط اجتماعي در زمره عمده‌ترين و مهمترين عامل كاهش ناامني غذايي خانوارها به شمار مي‌رود.