بازآموزي از طراحي فضاهاي شهري كهن خراسان در طراحي فضاهاي شهري جديد

شهرها، فضاهاي شهري و آثار برجسته اي در طول تاريخ پرفراز و نشيب ايران و دوره هاي تاريخي مختلف شكل گرفته اند كه برخي از آن ها تا كنون حفظ شده اند. بسياري از اين شهرهاي تاريخي بيان كننده ي گنجينه اي از اصول و قواعد طراحي شهري مي باشند. طراحي در توسعه هاي جديد شهري بايد با توجه به اصول شكل گيري شهرهاي تاريخي و فضاهاي شهر ايراني باشد. هم چنين فهم درست تجربيات گذشته و انديشه هاي جهاني در هويت بخشي به فضاهاي شهري جديد موثر است. خراسان دوره هاي متعددي از نمود شهرسازي و معماري داشته و در آن شهرهاي مهمي شكل گرفته است. شهرهايي با آموزه هاي بسياري در طراحي شهري آن ها كه از گذشته به ارث رسيده اند. بنابراين در توسعه هاي جديد شهري و طراحي فضاهاي شهري جديد در خراسان مي توان با بهره گيري از اصول طراحي شهري استخراج شده از فضاهاي كهن و تاريخي به آن ها هويت خاص بخشيد. پژوهش حاضر با هدف استخراج اصول طراحي از مطالعه فضاهاي شهري در شهرهاي كهن و تاريخي خراسان و بازآموزي از آن ها در طراحي هاي جديد صورت گرفته است. اين مقاله با روش توصيفي- تحليلي به بيان تعاريف و ادبيات موضوع در زمينه فضاهاي شهري، اصول طراحي بر اساس ديدگاه صاحب نظران پرداخته است. سپس با روش تاريخي-اسنادي، برخي از مهمترين شهرهاي كهن خراسان رضوي (مشهد، نيشابور و سبزوار) و فضاهاي شهري آن ها تحليل شده است، تا قواعد طراحي شهري هريك استخراج شوند. نتيجه حاصل به صورت گونه بندي فضاهاي شهري، اصول عملكردي و ماهيت فرمي مستخرج از تحليل فضاهاي شهري مي باشد.