واكاوي اوضاع فرهنگي غزنه از قرن سوم تا قرن ششم ه . ق

غزنه (غزنين) منطقه­اي باستاني است كه در اغلب تقسيمات جغرافيايي در حوزه­ي سياسي و اداري خراسان بزرگ جايي نداشته است و بخشي از مرزهاي خراسان به آن منتهي مي­شد. با اين حال اين منطقه ارتباط تنگاتنگ و ناگسستني با خراسان بزرگ؛ بويژه در حوزه ي فرهنگ داشته است. بنابراين بررسي اين منطقه كمك شاياني به شناخت هر چه بيشتر خراسان بزرگ مي كند. غزنه از قرن سوم تا ششم هـجري آبستن تحولات بزرگ سياسي، اجتماعي و فرهنگي بوده و در گذر زمان عرصه­ي تاخت و تاز سلسله هاي قدرتمند و بزرگي از جمله صفاريان، سامانيان، غزنويان، سلجوقيان، غوريان و خوارزمشاهان بوده است. بزرگترين امتياز غزنه، تشكيل سلسله قدرتمند ترك غزنوي بود كه موجبات تبديل اين شهر به يكي از بزرگترين پايتخت هاي جهان اسلام شد. يكي از مهمترين دلايلي كه موجب شد اين شهر در دوره­ي فرمانروايي سلاطين غزنوي متحول شود، ثروت هند بوده كه جايگاه ويژه اي در شكوفايي اقتصادي، فرهنگي و ... غزنه داشته است. غزنه تا پيش از امپراطوري تركان به گونه­اي در حاشيه بوده و چندان مورد توجه نبود. اما در قرن چهارم تا ششم هـجري با گسترش همه جانبه­ي غزنه، به يكي از بانفوذترين مناطق جهان اسلام تبديل شد. حمايت سلاطين ترك غزنه از ادبيات زمينه­ي ترقي فرهنگي و مهاجرت شاعران از ديگر مناطق ايران، بويژه از خراسان بزرگ به اين شهر شد و به راستي بايد از آنجا به عنوان گنجينه­ي علم ياد كرد. در واقع اين پژوهش تلاشي است براي پاسخگويي به اين پرسش ­كه چرا غزنه از قرن سوم تا ششم هجري قمري شاهد تحولات عظيم فرهنگي بوده است؟ روش انجام پژوهش پيش رو توصيفي- تحليلي و براساس منابع كتابخانه اي صورت گرفته است.