نقد و تحليل انواع وجه فعلي در فارسي

وجه به­طوركلي مقوله اي معنايي است كه ديدگاه گوينده را درباره گزاره اي نشان مي دهد. عناصر وجهي مختلفي در زبان براي انتقال وجه وجود دارد؛ به­عبارت­ديگر، زبان ها ابزارهاي مختلفي براي بيان مفاهيم وجهي در اختيار دارند؛ يكي از اين ابزارها، وجه فعلي است. وجه فعلي آن جنبه از وجه است كه در ساخت واژه فعل و از طريق صرف آن نمودار مي شود و مقوله­اي دستوري است. با بررسي تاريخ دستورنويسي فارسي، مشخص مي شود كه دستورنويسان درنهايت بر سر وجود سه وجه فعلي در فارسي به اجماع رسيده اند؛ اين سه وجه فعلي عبارت اند از: اخباري، التزامي و امري. اين نوشتار بر آن است تا نشان دهد تمايز وجه التزامي و امري كه تنها بروزِ ساخت واژي آن در شناسه است، تمايزي وجهي نيست و نمي توان اين دو گروه از افعال را از نظر وجه فعلي متمايز دانست؛ به­عبارت­ديگر، فارسي تنها دو وجه فعلي دارد: اخباري و غيراخباري. همچنين اين نوشتار تلاش مي كند تا تبييني براي صفربودن شناسه دوم شخص مفرد امر ارائه دهد.