فراكاوي روند بارش در ايران و ارتباط آن با واداشت هاي پيوند از دور

Trend Analysis of Iran's Precipitation and Its Relation to the Teleconnection Forces

در سال هاي اخيركاهش و نوسان بارش در سطح كشور بحران هاي زيست محيطي زيادي ايجاد نموده است؛ شناخت دلايل اين وردايي ها جهت برنامه ريزي توسعه پايدار محور ، ضروري مي باشد. در اين تحقيق ابتدا سري زماني و روند بارش ميانگين كشور و بارش هاي ايستگاهي بررسي و در نهايت ارتباط بارش كشور با نوسان و تغيير واداشت ها بزرگ اقليمي تبيين شده است. اين پژوهش در دو مرحله انجام گرديد: نخست داده هاي 34 الگوي پيوند از دور از مركز اقيانوسي و جوشناسي ملي نوآ (NOAA ) و ساير مراكز در دوره آماري 2009- 1965 گردآوري شد؛ سپس داده هاي بارش ماهانه 36 ايستگاه اصلي هواشناسي كشور با طول دوره ي آماري مشابه از سازمان هواشناسي دريافت گرديد. بررسي روندها نشادن داد كه اغلب ايستگاه هاي مورد مطالعه دچار كاهش بارش شده اند؛  به طوري كه با استفاده از آزمون من كندال سري زماني بارش ميانگين كشور نشان دهنده روند كاهشي معنادار بارش مي باشد. نقشه هاي چولگي و كشيدگي بارش سالانه نشان دهنده فراواني بيشتر سال هاي بارشي كمتر از نرمال در بيشتر نقاط كشور به ويژه در نيمه ي جنوب شرقي و طي دهه ي گذشته است. بررسي روند بارش ايستگاه هاي مورد مطالعه نشان دهنده كاهش بارش است كه در نيمه شمال غربي كشور از ساير مناطق معني دار تر و شديدتر است. همچنين در نقشه ضريب تغيير بارش سالانه به طور واضحي نوسانهاي سال به سال زياد بارش بويژه در نيمه جنوب شرقي كشور ديده مي شود. با استفاده از رويكرد تحليل مسير مشخص شد كه پويايي و نوسان همرفت در شرق اقيانوس هند (نوسان مادن جولين)، موثرترين الگوي پيونداز دور كنترل كننده بارش ميانگين كشور مي باشد.