بررسي عملكرد و اجزاي عملكرد دانه ذرت با استفاده از روش هاي آماري توصيفي و چند متغيره

به­منظور شناسايي و اصلاح صفات مهم و تاثيرگذار روي عملكرد دانه ذرت، در سال اول (1391) تعداد 10 لاين مادري S7 با والد پدري MO17 تلاقي داده شد. در سال دوم (1392) 10 لاين والديني به­همراه 11 هيبريد F1 آنها در قالب طرح بلوك‏هاي كامل تصادفي در ايستگاه تحقيقاتي ماهيدشت كرمانشاه بررسي شدند. صفات اندازه­گيري شده شامل قطرساقه، ارتفاع بوته و بلال، سطح برگ، تعداد دانه در رديف بلال، تعداد رديف دانه در بلال، درصد رطوبت، وزن 500 دانه، وزن دانه در پنج بلال، درصد چوب بلال، عمق دانه و وزن خالص بودند. نتايج تجزيه آماري نشان داد مقدار ميانگين و نما در 13 صفت مورد بررسي در لاين­ها به علت ضعف ناشي از خودگشني خيلي كم و در هيبريدها زياد و متنوع بودند. تجزيه هم‏بستگي نشان داد؛ تعداد 36 هم‏بستگي در سطح 1 درصد و 15 هم‏بستگي در سطح 5 درصد معني­دار بودند. تجزيه رگرسيون چند متغيره نشان داد از شش صفت باقي­مانده در مدل، صفات تعداد رديف دانه و تعداد دانه در رديف بيشترين اثر مستقيم را با عملكرد دانه به­ترتيب با 362/0 و 242/0 داشتند. بيشترين اثر كل نيز به صفات تعداد رديف دانه، ارتفاع بوته، تعداد دانه در رديف و وزن هزار دانه به ترتيب با 807/0، 736/0، 677/0 و 644/0 تعلق گرفت. انجام تجزيه كلاستر ژنوتيپ­ها به چهار كلاستر مختلف و جدا از هم تقسيم نمود و لاين‏هاي 1، 7، 5، 8، 9، 3 و 6 و هيبريدهاي 13، 16، 20، 17، 18 و 21 به دو گروه هتروتيك دور از هم تعلق گرفتند.