اثر كلرمكوات كلرايد بر عملكرد و اجزاي عملكرد سه رقم گندم تحت شرايط تنش خشكي

كلرمكوات كلرايد (CCC) از مهم ترين كُندكننده­هاي رشد، براي دست ورزي رشد و عملكرد غلات مي باشد. اثرات اين كُندكننده رشد در شرايط تنش خشكي به خوبي مطالعه نشده است. لذا، به منظور بررسي تاثير غلظت­هاي محلول پاشي CCC بر عملكرد و اجزاي عملكرد گندم در شرايط خشكي، دو آزمايش جداگانه در گلخانه و مزرعه دانشكده كشاورزي دانشگاه شيراز در سال­هاي 1391 تا 1393 اجرا شد. تيمارهاي آزمايش گلخانه­اي شامل كاربرد و عدم كاربرد CCC، ارقام گندم (مرودشت، شيراز و چمران) و سطوح تنش خشكي (100، 75 و 50 درصد ظرفيت­ مزرعه­اي) و تيمارهاي آزمايش مزرعه­اي شامل غلظت هاي مختلف CCC (صفر، 3 و 5 گرم در ليتر) و سطوح تنش خشكي (بدون تنش، تنش­هاي ملايم، متوسط و شديد) بودند. نتايج نشان داد كه در هر دو شرايط مزرعه و گلخانه،­ تنش خشكي در سطوح متفاوت باعث كاهش عملكرد و اجزاي عملكرد ارقام گندم شد. از سوي ديگر، CCC با افزايش عملكرد و اجزاي عملكرد موجب بهبود تحمل به خشكي در گندم گرديد؛ در شرايط مزرعه با افزايش غلظت CCC تا 5 گرم در ليتر، تاثير مثبت آن بيشتر گرديد. با اين وجود، تاثير CCC در شرايط بدون تنش و سطوح تنش خشكي ملايم بيشتر بود و در شرايط تنش شديد تاثير كمتري داشت. در شرايط گلخانه كه سه رقم گندم مرودشت، شيراز و چمران مورد مقايسه قرار گرفت، رقم چمران بيشترين عملكرد دانه را در شرايط آبياري مطلوب و تنش به خود اختصاص داد، درحالي كه رقم شيراز بيشترين پاسخ را به كاربرد CCC از خود نشان داد. به طوركلي، اگرچه تنش خشكي موجب كاهش رشد و عملكرد گندم شد، ليكن، محلول پاشي CCC توانست بخشي (30 تا 60 درصد) از اين كاهش را جبران كند.