نوسازي و تحزب (مطالعه موردي: دولت هاشمي رفسنجاني)

اين نوشتار در پي آن است تا ريشه­هاي شكل­گيري يكي از پديده­هاي سياسي و اجتماعي، يعني يك حزب سياسي را در دوره­اي مشخص از تاريخ معاصر ايران واكاوي كند تا به واسطه آن بتوان از تحليل­هاي سطحي و هميشه در دسترس كه همواره نتايج ساده و اغلب گمراه­كننده در پي دارد، فراتر رود و امكان شناخت دقيق­تر آنها را فراهم آورد. چگونگي شكل­گيري حزب كارگزاران سازندگي و نقش برنامه­هاي نوسازي دولت هاشمي رفسنجاني در آن، پرسش اصلي اين پژوهش است كه براي تبيين آن از ميان سه نظريه رايج، نظريه نوسازي مبناي نظري قرار گرفته و از روش تحقيق تحليل داده­هاي ثانويه استفاده شده است. در نظريه­هاي جديد نوسازي به جاي تمركز بر الگوي نمونه، به ويژگي هاي تاريخي و خاص هر جامعه توجه مي شود. يافته­هاي اين پژوهش نشان مي­دهد، ميان نوسازي دولت هاشمي و شكل­گيري حزب كارگزاران ارتباطي استوار وجود دارد، زيرا نوسازي دولت هاشمي، دگرگوني­هاي شايان توجهي در شاخص­هاي توسعه در ايران ايجاد كرد كه به احياي طبقه متوسط جديد و مبناي شكل­گيري حزب كارگزاران و پيروزي­هاي آن حزب در انتخابات بعدي منجر شد و حزب كارگزاران را به عنوان يك نيروي اصلي مدافع اصلاحات سياسي و اقتصادي، آزادي هاي اجتماعي و مداراي فرهنگي وارد فضاي سياسي ايران كرد.