مدلسازي الگوي زنجيره سفر شهري (نمونه موردي: تورهاي سه سفره شهروندان قزويني)

تصميم در مورد سياست‏هاي مديريتي مانند طرح ممنوعيت تردد خودروها به محدوده يا در روز خاص، اخذ هزينه پارك و ايجاد امكان ساعات كاري متغير نيازمند مطالعات رفتاري و حساس به اين نوع سياست‏هاست كه رويكرد فعاليت- مبنا با در نظر گرفتن زمان و مكان فعاليت‏هاي افراد و چگونگي برنامه‏ريزي آن تلاش دارد ابزاري مناسب در اين راستا را ايجاد نمايد. برنامه‏ريزي‏ زنجيره سفر‏ به گونه‏اي كه افراد (به خصوص در كلانشهرها) سفرهاي خود را به دنبال هم و بدون نياز به بازگشت به خانه انجام دهند، تلاشي براي صرفه‏جويي در وقت و هزينه است كه اين مقاله به مدل‏سازي رياضي تصميم مربوطه مي‏پردازد. مدل‏سازي انتخاب الگوي زنجيره سفر و تفسير متغيرهاي مربوطه هدف اصلي مقاله جاري است كه جهت پياده‏سازي تجربي و كمي مدل مربوطه از داده‏هاي حاصل از پرسشگري نمونه‏اي از ساكنين شهر قزوين (شامل مشخصات فردي و خانوادگي)، ويژگي‏هاي شبكه‏ي حمل‏و نقل و ويژگي‏هاي محل‏هاي مستعد براي انجام فعاليت استفاده مي‏شود. انتخاب الگوي زنجيره سفر افراد به تفكيك هدف سفر و با استفاده از مدل لوجيت چندگانه صورت مي‏گيرد و عوامل موثر بر انتخاب انواع مختلف الگوي زنجيره سفر در تور سه سفره مورد بررسي قرار مي‏گيرد. نتايج نشان مي‏دهد كه متوسط زمان سفر، سن مسافر، جنسيت، در اختيارداشتن خودرو، پياده رفتن ، نرخ تجاري محل زندگي فرد، شغل و سرانه مالكيت خودرو در ناحيه مبدا از عوامل موثر بر انتخاب انواع مختلف الگوي زنجيره سفر است. چنين مدل و تحليل‏هايي مي‎‏تواند مديران و سياست‏گذاران حمل‏ونقل شهري را در تصميم سياست‏هاي مديريتي مختلف جهت بهبود وضعيت ترافيكي با فراهم‏سازي اطلاعات مفيد و لازم ياري نمايد.