تحليل رويكردهاي عرفاني اجتماعي سعدي شيرازي

سعدي و افكارش از ديرباز محل مناقشه اي مهم بوده است: سعدي عارف است يا خير؟ عرفان در نگاه او چه نسبت و كاركردي با اجتماع و جامعه اش دارد؟ و وقتي از عشق، به مثابه پركاربردترين واژه كليدي در آثارش، سخن مي گويد از عشقي زميني سخن مي راند يا آسماني؟ مقاله حاضر دو بخش عمده دارد؛ بخش نخست نگاه هاي برخي منتقدان و طرفداران سعدي را بررسي اجمالي مي كند تا فضاي سعدي ستيزي دگرباره يادآور خواننده محترم شود. پاره دوم در دو زيربخش، جايگاه عرفاني سعدي و مولفه هاي عرفاني- اجتماعي او را بازخواني و بازنمايي مي كند. زيربخشِ اول معطوف به بررسي اسنادِ تاريخي ا ست كه از مقام عرفاني وي پرده برمي دارد. زيربخشِ ديگر، برخي مولفه هاي عرفاني، مانند عشق، آزادگي، سماع، عبادت عاشقانه و وحدت گرايي را در آثار سعدي مي كاود و از آن ميانه در پي شفاف سازي جنس عرفان و فضاي خاص معرفتي او و ارتباط و نسبت عرفان وي با اخلاق و مناسبات اجتماعي است.