اثر آبياري باراني با آب شور بر صفات مورفوفيزيولوژيك و عملكرد دانه ذرت (Zea mays L.)

ذرت گياهي نسبتاً حساس به شوري است، ولي اطلاعات كمي در مورد واكنش هاي مورفوفيزيولوژيك و عملكرد دانه آن به آبياري باراني با آب هاي شور وجود دارد. به منظور بررسي اثر آبياري باراني با سطوح مختلف شوري شامل 9/2 (شاهد)، 5/3، 1/4 و 7/4 و 3/5 دسي زيمنس بر متر بر عملكرد دانه و صفات مورفوفيزيولوژيك ذرت هيبريد 704، آزمايشي مزرعه­اي در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در تابستان سال 1392 در دانشگاه شهيد چمران اهواز اجرا گرديد. براي اعمال شوري از روش آبياري باراني با ايجاد سطوح شوري حداقل و حداكثر روي دو خط لوله موازي در طرفين مزرعه استفاده شد و هم پوشاني آبپاش­ها باعث ايجاد شيب خطي شوري شد. نتايج نشان داد كه افزايش هدايت الكتريكي آب و شور شدن خاك، به ويژه سطوح شوري 7/4 و 3/5 دسي زيمنس بر متر، باعث كاهش معني­دار عملكرد دانه (به ترتيب 75/17 و 25 درصد)، محتوي آب نسبي برگ (به ترتيب 13 و 17 درصد)، هدايت روزنه­اي (به ترتيب 41 و 61 درصد)، ميزان سبزينگي برگ (به ترتيب 10 و 10 درصد)، شاخص سطح برگ (به ترتيب 26 و 37 درصد) و نسبت پتاسيم به سديم برگ (به ترتيب 45 و 39 درصد) در مقايسه با شاهد گرديد و محتواي سديم برگ در مقايسه با شاهد افزايش يافت (به ترتيب 20 و 28 درصد). به نظر مي­رسد كه تجمع بيشتر سديم در برگ به دليل جذب برگي و ريشه­اي نمك در روش آبياري باراني از طريق اختلال در اعمال فيزيولوژيكي گياه، باعث كاهش ماده خشك و عملكرد دانه ذرت گرديد. براساس يافته­هاي اين پژوهش، مقادير آستانه شوري آب در آبياري باراني در حدود 1/4 دسي زيمنس بر متر شناخته شد. با توجه به شور و نيمه­­ شور بودن بسياري از منابع آبي كشور، به ويژه در مناطق گرم مانند خوزستان، به نظر مي رسد كه استفاده از اين روش براي آبياري محصولات رديفي مانند ذرت مفيد باشد.