ارزيابي جوانه زني ارقام كنجد در واكنش به دما: تعيين دماهاي مهم و مقاومت به دما

هدف از اين تحقيق ارزيابي جوانه زني ژن نمون (ژنوتيپ) هاي مختلف كنجد در واكنش به دما بود. با استفاده از دماهاي مهم (كاردينال) يعني كمينه، بهينه و بيشينه شاخص هاي تحمل به دماي بالا و پايين تعيين و ژن نمون هاي مختلف از اين نظر ارزيابي شدند. به اين منظور آزمايش جوانه زني با چهار تكرار 50 بذري در درون اتاقك (انكوباتور)هاي رشد با دماهاي ثابت 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 و 45 درجه سلسيوس روي نه ژن نمون كنجد صورت گرفت. در نهايت با تابع دو تكه اي، دماهاي مهم تعيين شدند و با كمك دماهاي مهم بردباري به دماهاي بالا و پايين براي ژن نمون هاي مختلف تعيين شد. نتايج نشان داد كه ميانگين دماهاي كمينه (پايه)، بهينه (مطلوب) و بيشينه (سقف) در ژن نمون هاي مورد ارزيابي 8 /12، 0 /38 و 3 /49 درجه سلسيوس بود. دامنه بردباري به دماهاي زير بهينه، دماهاي بالاي بهينه و دامنه بردباري كل به ترتيب 3 /11، 2 /25 درجه سلسيوس و 5 /36 درجه سلسيوس تعيين شد. شاخص تحمل به سرما و گرما نيز بين ژن نمون ها تفاوت معني داري داشتند و ميانگين آنها براي ژن نمون هاي مختلف به ترتيب 37 /2 و 73 /2 درصد بود. در نهايت اينكه، بيشينه ميزان جوانه زني، شاخص تحمل به گرما (HTI) و دماي كمينه به ترتيب با 5 /95، 9 /95 و 3 /98 درصد بيشترين توارث پذيري را داشتند و كمترين قابليت توارث به ترتيب مربوط به صفت دماي بيشينه با 2 /3 درصد بود.