مطالعه لايه اكمن به دام افتاده در بستر سواحل غرب تنگه هرمز

مطالعه اثرات ديناميكي اصطكاك بستر بر حركت توده آب مستلزم آن است كه ويژگي هاي لايه مرزي موسوم به لايه اكمن شناسايي شود. لايه اكمن در بستر شيب دار شامل جريان هايي به نام شارش اكمن به صورت فراشيب يا فرو شيب است كه اين جريان ها مي توانند سبب افزايش آميختگي و تغيير در ضخامت لايه مرزي اكمن شوند. هم چنين نيروي اصطكاك در بستر سبب كاهش سرعت جريان و به دنبال آن كاهش نيروي كوريوليس شده و در نتيجه جريان زمينگرد از بين مي رود و فرايند چرخ كاهي رخ مي دهد. در اين پژوهش به منظور شناخت ويژگي هاي لايه اكمن در بستر شيب دار غرب تنگه هرمز به بررسي تاثير شيب بستر بر توزيع پارامتر هاي فيزيكي آب و پديده هاي حاصل از آن پرداخته شده است. براي انجام اين پژوهش، با استفاده از داده هاي ميدانيCTD مربوط به غرب تنگه هرمز در سال هاي 1384و 1385، موجود در موسسه ملي اقيانوس شناسي، و به كمك نرم افزارهاي مرتبط، نيم رُخ هاي تغييرات دما، شوري، چگالي و سرعت هاي كشندي با عمق و هم چنين مقاطع عرضي چگالي ترسيم شدند. بررسي اين نيم رُخ ها نشان مي دهد كه در بستر تنگه هرمز، جريان فراشيب است و پربندهاي هم چگالي با افزايش شيب بستر تقريبا به صورت عمود بر شيب قرار مي گيرند. كم ترين زمان چرخ كاهي شارش اكمن دو ساعت محاسبه شده و مربوط به ايستگاهي است كه بيشترين شيب را دارد. به علاوه، هرچه شيب بستر بيشتر و چينه بندي چگالي قوي تر باشد، چرخ كاهي شارش اكمن سريع تر اتفاق مي افتد. بيشينه ضريب پخش پيچكي در بين ايستگاه هاي مورد مطالعه حدود m2s-1 005/0 به دست آمده است و در ايستگاهي كه ضريب پخش پيچكي آن از همه بزرگ تر است، عدد اكمن نيز به طور قابل ملاحظه اي از ساير ايستگاه ها بزرگ تر است كه نشان دهنده جريان ناپايا و آميختگي ناشي از چينش لايه اكمن مي باشد.