تحليل به‌كارگيري دشواژه در فيلم‌هاي سينماي ايران از منظر جامعه‌شناسي زبان و رابطه آن با جنسيت بازيگران

The Sociolinguistics Analysis of Taboo Application in Iranian cinematic Films and its Relation with Actor or Actress' Gender

هدف مقاله پيش‌رو، بررسي نوع و ميزان به كارگيري دشواژه در فيلم هاي سينمايي رسوايي، عصر يخبندان، آب و آتش است. دشواژه ها واژه‌ها و اصطلاحاتي هستند كه صورت و مفهوم ناخوشايندي دارند و اعضاي يك جامعه از به‌كار بردن آنها به‌صورت مستقيم پرهيز مي‌كنند. اين پژوهش سعي دارد كه ميزان كاربرد دشواژه ها و ارتباط جنسيت با كاربرد آن را بررسي كند. پژوهش پيش‌رو از نوع تحليل محتوي و پيكره بنياد مي باشد. پيكره پژوهش را متن ديالوگ هاي بيان شده توسط بازيگران موجود در اين سه فيلم سينمايي تشكيل مي دهند. تعداد دشواژه هاي موجود در اين سه فيلم 84 مورد بوده كه با استفاده از رويكرد جامعه‌شناسي زبان و نرم‌افزار اس‌پي‌اس تجزيه و تحليل شده اند. براي تجزيه و تحليل داده‌هاي در سطح توصيفي ـ استنباطي از آزمون تي دو نمونه مستقل استفاده شده است. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي دهند كه از ميان انواع مختلف دشواژه از قبيل  عمومي، حيوانات، خانواده و غيره دشواژه‌هايي عمومي بيشترين كاربرد و بيماري و حيوانات ـ خانواده كم‌ترين كاربرد را داشته اند. همچنين ميان جنسيت و كاربرد دشواژه ها ارتباط معناداري وجود نداشته و زنان و مردان به نسبت يكساني از دشواژه استفاده نموده اند و تنها تفاوت آنها در نوع دشواژه هاي مورد استفاده بوده، به اين معنا كه زنان از دشواژه هاي مربوط به حيوانات بيشترين استفاده كردند ولي مردان بيشترين استفاده از دشواژه هاي عمومي داشته و از دشواژه هاي مربوط به بيماري اصلاً استفاده نكرده اند.

The aim of this study is an investigation of type and amount of taboo application in Rosvaee, Asre yakhbandan, and Ab va Atash Iranian cinematic films. Taboos are words and expressions which have unpleasant meaning and the member of society avoids using them directly. This study wants to investigate the application of taboo and its relation with gender. This work is a kind of content analysis, corpus base study. The corpus of the study composed of actors/actress dialogues in these three films. 84 taboos were found which have been analyzed by content analysis with the help of SPSS and tstatistic used for investigation. The results show that among different kind of taboo, like general, animals, family and etc., general taboos have the highest rate of application and animals, family and disease have the lowest one. Besides, there is no significant relation between gender and the use of taboo. Which means the males and females used the same amount of them. But the only difference is about the type of taboos used by males and females. Females mostly used the animals, but males mostly used general taboos. Besides, males never used of taboo related to diseases.