بررسي تغييرات سطح خواب بذر تاتوره در خاك پس از ريزش از گياه مادري

به منظور بررسي تغييرات سطح خواب بذر تاتوره در خاك پس از ريزش از گياه مادري، آزمايشي فاكتوريل بر پايه طرح كاملا تصادفي با سه تكرار بر روي علف هرز تاتوره (L. Datura stramonium ) در سال 1392- 1391 در شهر كرج به اجرا در آمد. تيمارهاي آزمايش شامل، عامل اول رطوبت هاي مختلف در خاك در سه سطح 1- خاك خشك(H1) ،2- خاك داراي رطوبت متناوب (H2)، 3- خاك مرطوب (H3) و عامل دوم سطوح دمايي در چهار سطح كه در واقع شبيه سازي دماي ماه هاي مختلف از زمان ريزش تا شروع مجدد رشد به صورت تلفيق ماه هاي آذر و دي (T1)، بهمن و اسفند (T2)، فروردين (T3) و در نهايت ارديبهشت و خرداد (T4)، كه بر توده بذر تاتوره اعمال گرديد. پس از اعمال هركدام از تيمارها (به مدت 30 روز)، جهت بررسي تاثير آنها بر تغييرات سطوح خواب بذر، آزمايشات جوانه زني در دامنه دمايي 8 تا 35 درجه سانتي گراد انجام گرفت. سپس بر اساس تخمين پارامترها، به بررسي رابطه دما و رطوبت با مدل هاي جوانه زني پرداخته شد. نتايج تجزيه واريانس بذرهاي تاتوره پس از اعمال تيمارهاي رطوبتي و دمايي متفاوت حاكي از اين است كه تمامي تيمارها به همراه اثرات متقابل آنها داراي اثرمعني دار بر روي جوانه زني بذرهاي تاتوره مي باشند. پارامترهاي تابع سيگموئيدي سه پارامتره براي دما و سطوح رطوبتي مختلف، داراي تفاوت الگوي جوانه زني در بين تيمارهاي مختلف مي باشد. اثر تيمارهاي آزمايش بر شكست خواب و افزايش نرخ جوانه زني بذر تاتوره بيانگر اين بودكه زماني كه بذرها در خاك خشك (H1) قرار مي گيرند، افزايش تدريجي دماي محيط باعث افزايش ضريب جوانه زني در آن ها مي گردد كه البته اين افزايش در برابر دو خاك مرطوب و خاك داراي رطوبت متناوب مقدار ناچيزي داشت. به عبارتي بذرهاي تاتوره زماني كه تحت تاثير سطوح دمايي 4 و 7 درجه سانتي گراد (هركدام به مدت يك ماه) قرار گرفتند، در هر سه سطح رطوبت خاك از جوانه زني برخوردار نبودند، اما به تدريج با افزايش دماي محيط به 15 و 23 درجه سانتي گراد در طي چند مرحله، تغييراتي در سطوح خواب بذرها ديده شد و شاهد افزايش تدريجي نرخ جوانه زني به خصوص در خاك متناوب بوديم.