بررسي و تحليل تطبيقي مضامين زهد در ديوان منسوب به امام حسين(ع) و ديوان حافظ

Comparative Study and Analysis of Devotion Concepts in Imam Hossein – Related Divan and Hafez Divan

امام حسين(ع) سرور زاهدان و يكي از بزرگ‌ترين شخصيت‌هاي ديني است كه اشعارش از جهت محتوايي بسيار ارزشمند بوده و بيش‌تر مضامين زهديات ايشان، در ديوان حافظ نيز به چشم مي‌خورد. از جمله اين مضامين نكوهش دنيا و دنياپرستي، پرهيز از ثروت‌اندوزي، نكوهش غرور، مرگ‌انديشي، دوري از فساد و گناه، خضوع و افتادگي، توبه، قناعت و سركوب هواي نفس است. گفتني است كه زهديات امام(ع) و حافظ، زباني ساده داشته و ممتاز به ويژگي‌هايي چون كاربرد الفاظ و مضامين قرآني، الفاظ ساده و روان و موسيقي دلنشين است. امام(ع) در اشعارشان كم‌تر از صور خيال بهره برده‌اند اما اين تصاوير بياني در شعر حافظ به وفور مشاهده مي‌شود. بنابراين به خاطر ارزش محتوايي اشعار امام(ع) و حضور مضامين زاهدانه ايشان در ديوان حافظ و عدم تحقيق در اين خصوص، اين پژوهش، تلاش مي‌كند كه با روش توصيفي- تحليلي، مضامين زهديات ايشان را در ديوان حافظ مورد بررسي قرار دهد.

Imam Hossein – lord of devotion and one of the greatest religious characters – whose poets are of much value and his devotion related concepts could be seen in Hafez Divan. Some of these concepts are blaming this world and secularism, avoiding acquisitiveness, blaming pride, thinking about death, avoiding guilt and corruption, modesty and humility, repentance and contentment. It is remarkable to mention that Imam Hossein and Hafez both applied simple language as well as Quranic concepts, simple terms and expressions and enjoyable rhyme and rhythm. Imam has enjoyed less imageries while they can be seen in Hafezʹs a lot. Thus the present article attempts to study Imamʹs devotions in Hafez Divan in descriptive – analytical method.