بررسي وراثت پذيري صفات مهم زراعي گندم نان در شرايط تنش خشكي با استفاده از روش تجزيه ميانگين نسل ها در تلاقي روشن×كوير

با توجه به اينكه غلات در مراحل مختلفي تحت تاثير تنش خشكي قرار مي گيرند. بدين منظور بررسي تعيين نحوه عمل ژن در گندم نان در شرايط تنش خشكي، روش تجزيه ميانگين نسل ها، با نسل هاي F1، F2 و F3به دست آمده از تلاقي رقم هاي روشن و كوير استفاده شد. تجزيه ميانگين نسل­ها با استفاده از آزمون مقياس مشترك انجام شد. فراسنجه هاي ژنتيكي شامل اثر افزايشي [d]، غالبيت [h]، اثر متقابل غير همرديف ژني (اپيستازي) افزايشي × افزايشي [i] و غالبيت × غالبيت [l] براي صفات شمار پنجه، ارتفاع بوته، طول ريشك، طول سنبله، طول پدانكل، شمار دانه در سنبله، شمار دانه در بوته، طول برگ پرچم و عملكرد دانه در بوته محاسبه شد. در بيشتر صفات اثر غالبيت ژن ها مهم تر از اثر افزايشي بود، بنابراين براي اين صفات گزينش بايد تا نسل­هاي ديرتر يعني تا دسترسي به سطح بالايي از تثبيت ژني به تاخير بيافتد. همچنين اثر متقابل غير همرديف ژني افزايشي × افزايشي يا [i] نسبت به اثر غالبيت × غالبيت يا [l] اهميت بيشتري داشت. وراثت پذيري عمومي براي صفات مورد بررسي بين 95/0-52/0 بود. درحالي كه، وراثت پذيري خصوصي 76/0-32/0 بود. ميزان دورگ برتري (هتروزيس) نسبت به ميانگين والدين براي همه صفات مثبت بود. انتخاب در نسل هاي پيشرفته، در اين جمعيت در حال تفرق مي تواند براي بهبود عملكرد در شرايط تنش خشكي موثر باشد.