تجزيه ژنتيكي صفت شير توليدي گاوهاي هلشتاين ايران در استان هاي مختلف كشور

در اين تحقيق، به منظور برآورد پارامترهاي ژنتيكي و فنوتيپي شير توليدي گاوهاي هلشتاين در تمام استان­هاي كشور از اطلاعات مربوط به اولين دوره شيردهي 276767 گاو كه از 583 گله طي سال­هاي 1370 تا 1387 توسط مركز اصلاح نژاد ايران جمع آوري شده بودند، استفاده گرديد. صفت شير توليدي براي 305 روز شيردهي، دو بار دوشش در روز و سن معادل بلوغ توسط مركزاصلاح نژاد كشور مورد تصحيح قرار گرفته بود. اطلاعات مربوط به حيواناتي كه ركورد شير توليدي آن­ها كمتر از 2500 و بيشتر از 13000 كيلوگرم بود حذف شدند. به منظور تعيين اثرات عوامل محيطي موثر بر صفت مورد بررسي از رويه مدل خطي عمومي (GLM) استفاده شد و اثر سال زايش - فصل زايش - گله به عنوان اثر ثابت و اثر سن اولين زايش به عنوان يك عامل همبسته در مدل در نظرگرفته شدند. پيش بيني ارزش اصلاحي و فنوتيپي توسط يك مدل حيواني تك متغيره با استفاده از روش حداكثر درست­نمايي (REML) انجام شد. ميانگين و انحراف معيار توليد شير در كل كشور 1743±7944 كيلوگرم و وراثت پذيري آن 28/0 برآورد گرديد. روند ژنتيكي و فنوتيپي شير به ترتيب برابر4/2±4/46 و 7/5±27/147 كيلوگرم در سال به­دست آمد (01/0> P). گروه­بندي ارزش اصلاحي گاوهاي ماده بر اساس منشا پدر (ايراني، اروپايي، كانادايي و آمريكايي) نشان داد كه كمترين و بيشترين ارزش اصلاحي به ترتيب مربوط به گاوهايي با منشا اسپرم ايراني و آمريكايي مي باشند (256 در مقابل 739 كيلوگرم). در اين پژوهش، بيشترين ميانگين ارزش اصلاحي و فنوتيپي شير توليدي مربوط به استان قزوين با ميانگين ژنتيكي 577 و 9066 كيلوگرم به­دست آمد. كمترين ميانگين ارزش اصلاحي مربوط به استان قم با ميانگين 27 كيلوگرم و كمترين ميانگين فنوتيپي در استان خوزستان به ميزان 5211 كيلوگرم مشاهده گرديد. روند ژنتيكي در استان قزوين 7/50 و در استان خوزستان برابر 2/18 كيلوگرم در سال برآورد گرديد. همچنين بهترين سن اولين زايش برابر 23 ماهگي به­دست آمد.