ارزيابي كاربري اراضي شهري كلانشهر اهواز بر پايه عدالت فضايي با استفاده از مدل LQi و روش نزديكترين همسايه مجاور

مقدمه و هدف پژوهش: دسترسي عادلانه به زمين و استفاده بهينه از آن از مولفه‌هاي اساسي در توسعه پايدار و عدالت اجتماعي است. امروزه مفهوم زمين وفضاي شهري به لحاظ طبيعي، كالبدي و هم به لحاظ اقتصادي و اجتماعي تغيير كيفي پيدا كرده و به تبع آن ابعاد واهداف كاربري اراضي شهري نيز بسيار غني و وسيعتر شده است. برنامه‌ريزي كاربري اراضي شهري به مثابه آمايش اراضي شهري، به چگونگي استفاده وتوزيع وحفاظت اراضي، ساماندهي مكاني – فضائي فعاليتها و عملكردها بر اساس خواست ونيازهاي جامعه شهري مي‌پردازد و انواع استفاده از زمين را مشخص مي‌كند .هدف اين پژوهش شناخت و ارزيابي كاربري‌هاي شهري از منظر عدالت اجتماعي به منظور دستيابي به معيارهاي مناسب و اصول برنامه‌ريزي توسعه پايدار شهري است. روش پژوهش: نوع پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر روش توصيفي – تحليلي است كه با در نظر گرفتن دو شاخص مهم و مؤثر در كاربري اراضي (شامل ظرفيت و عدالت اجتماعي) و به كارگيري روش نزديكترين همسايه مجاور در نرم افزارGIS و مدل ضريب مكاني LQi كاربري‌هاي شهري در سطح مناطق شهر اهواز را مورد بررسي و ارزيابي كمي و كيفي مي‌كند. يافتهها: ارزيابي كمي وضع موجود سطوح و سرانه‌هاي كاربري‌ها در مناطق هفت گانه شهر اهواز براساس مدل LQi در اكثر مناطق نشان داده كه ضريب سرانه پايين تر از يك است و با كمبود مواجهه اند. همچنين يافته‌هاي بخش كيفي براساس روش نزديكترين مجاروت نيز نشان مي‌دهد، كه كاربري‌هايي چون كاربري مسكوني، فضاي سبز، مذهبي، بهداشتي – درماني، صنعتي، اداري، تأسيسات و تجهيزات شهري در سطح شهر اهواز براساس الگوي كاملاً خوشه‌اي توزيع شده است. يعني تجمع و تمركز اين كاربري‌ها عدالت محور نبوده و در نقاط خاصي از شهر تمركز يافته اند. نتيجه گيري: نتايج اين پژوهش گوياي آن است كه كاربري‌ها در سطح كلانشهر اهواز پراكنش فضايي مناسبي ندارند و در ضمن تحليل كاربري‌ها با شاخص ظرفيت و عدالت اجتماعي نشان از آشفتگي كمي و كيفي كاربري‌هاي مناطق هفت گانه اهواز دارد.