كاني شناسي و سنگ شناسي، سنگ هاي آتشفشاني گستره ي گل چشمه، جنوب نيشابور، شمال شرق ايران

گستره ي مورد بررسي در220 كيلومتري جنوب غربي مشهد، و 80 كيلومتري جنوب نيشابور و در گستره اي بين طول هاي شرقي"30 40 ˚58 الي"30 44 ˚58 و عرض هاي شمالي"30 47 ˚35 الي "00 52 ˚35 قرار گرفته است و در پهنه ي ساختاري سبزوار قرار دارد. واحدهاي زمين‌شناسي منطقه بيشتر شامل سنگ‌هاي آتشفشاني به سن ائوسن با تركيب تراكيت،تراكي آندزيت و تراكي آندزيت بازالت بوده كه در بعضي قسمت ها تحت تاثير دگرساني آرژيليك، كربناتي و پروپيليتيك قرار گرفته اند. فنوكريست هاي غالب در اين سنگ ها كاني هاي پلاژيوكلاز، فلدسپات قليايي، هورنبلند سوخته و پيروكسن است. بافت سنگ‌هاي آتشفشاني منطقه عمدتاً پورفيري با زمينه ريز دانه تا ميان دانه است. تجزيه ي شيميايي نشان دهنده ي ماهيت آهكي- قليايي اين سنگ هاست. غني‌شدگي عناصر LILE (به غير از (Ba و تهي شدگي عناصر HFSE در اين سنگ ها قابل مشاهده است. غني شدگي عناصر LREE نسبت به عناصر HREE نشانه ي تشكيل ماگما در محيط فرورانش است كه اين خصوصيت نيز در سنگ هاي آتشفشاني منطقه ي گل چشمه به خوبي ديده مي شود. نمودارهاي زمين ساختي و ژئوشيمي سنگ هاي آتشفشاني منطقه بيانگر محيط زمين ساختي قوس آتشفشاني قاره اي است. نسبت پايين (La/Yb)N (3/9-3/5) و (Ce/Yb)N (2/4 تا 7) نشان دهنده ي ذوب بخشي پايين و عمق كم تشكيل ماگما و كم بودن گارنت در خاستگاه است. به نظر مي رسد كه گدازه هاي منطقه گل چشمه از ذوب بخشي حدود 2 الي 5 درصدي گوه گوشته اي در عمق اسپينل-گارنت لرزوليتي با مقدار گارنت پايين به همراه آلودگي كم با پوسته ريشه گرفته اند.