شيمي كاني و بررسي نقش آلومينيوم كل بيوتيت براي تشخيص نوع كاني زايي در توده هاي نفوذي محور كرج-طالقان

توده هاي نفوذي محور كرج ـ طالقان در البرز مركزي با پراكندگي هاي خاص، به شكل سيل، لوپوليت، فاكوليت، استوك و پلاگ در درون سنگ هاي آذرآواري سازند كرج و معادل آن جاي گرفته اند. بر پايه ي بررسي هاي ميكروسكوپي، تركيب سنگ شناختي اين توده ها مشابه بوده و شامل اليوين گابرو، اليوين مونزوديوريت، اليوين مونزونيت، پيروكسن مونزونيت به همراه دايك هاي فلسيك از نوع سينيت است. مجموعه كاني هاي تشكيل دهنده ي اين مجموعه شامل پلاژيوكلاز، فلدسپار، پيروكسن، اليوين و بيوتيت قليايي است. بيوتيت يكي از شاخص ترين كاني هاي فرومنيزين در سنگ هاي مورد بررسي است كه از لحاظ تركيبي بين قطب آنيت و سيدروفيليت قرار گرفته و از نوع بيوتيت هاي غني از منيزيم است. بيشتر اين بيوتيت ها از نوع ماگمايي اوليه بوده و بخشي از آنها در گستره ي بيوتيت هاي دوبار متعادل شده قرار دارند. بيوتيت هاي مورد بررسي، در نمودارهاي دوتايي و سه تايي، كه بر پايه ي اكسيدهاي Al2O3، MgO و FeO* استوارند، در گستره ي كالك آلكالن كوهزايي قرار مي گيرند. دماي جايگيري توده نفوذي زياران بر اساس تيتانيوم بيوتيت، بين 640 تا 770 درجه ي سانتي گراد محاسبه شده است. همچنين فشار محاسبه شده بر اساس آلومينيم كل بيوتيت براي اين مجموعه گرانيتوئيدي بين Kb27/0 تا Kb 58/2 (با ميانگين Kb 06/1) است. محتواي آلومينيوم كل بيوتيت توده هاي محور كرج-طالقان بين 25/2 تا 01/3 در تغيير است كه بر اساس نتايج بدست آمده توسط يوشيدا و همكاران روي گرانيتوئيدهاي ژاپن، سنگ هاي زياران توانايي خوبي در كانه زايي مس- آهن و سنگ هاي پراچان و شكرناب در كانه زايي سرب و روي دارند.