علل و زمينه هاي محروميت و توسعه نيافتگي كرانه ها و پس كرانه هاي خليج فارس و درياي عمان در عصر قاجاريه

كرانه ها و نواحي پس كرانه اي شمالي خليج فارس و درياي عمان در دوره قاجاريه، از مناطق برجسته بازرگاني دريايي به شمار مي رفت. بخش عمده اي از ثروت خالص و ناخالص و سرمايه در گردش ايران و كالاها و نيازمندي هاي خرد و كلان كشور از تكاپوهاي تجار و شركت هاي داخلي و بين المللي در اين سرحدات حاصل مي گشت. پرسش نگارنده اين است كه چرا با وجود قابليت هاي بالفعل و بالقوه جزاير و بنادر جنوب و جنوب شرقي ايران و حجم شگفت آور ثروت اين مناطق، هم چنان در محروميت به سر مي برده است. در فرجام نگارنده نتيجه مي گيرد كه با وجود پيشرفت كمي و كيفي در ميزان صادرات و واردات انواع كالا و رونق بازرگاني دريايي، مجموعه عوامل منفي چند لايه مانع بهبود سطح معيشت و زندگي مردم بومي منطقه شده است. در حقيقت در تناقض با باور عمومي ، نوعي پارادوكس و تضاد مابين شكوفايي تجاري خليج فارس و درياي عمان از يك سو و تشديد فقر و تنزل كيفيت زندگي ساكنان آن به خوبي قابل مشاهده مي باشد . پيرو اين فرايند ، رشد و بالندگي داخلي و رفاه اجتماعي متناسب با جايگاه اين مناطق ارزشمند اقتصادي و سياسي در فعل و انفعالات جديد ايران و فرا منطقه اي ، حاصل نگرديد.