بررسي انرژي هاي ورودي و خروجي و تجزيه و تحليل اقتصادي بوم نظام هاي توليد پسته (Pistacia vera L.) در شهرستان زرند كرمان

An Input–Output Energy and Economical Analysis of Pistachio (Pistacia vera L.) Production Systems in County of Zarand, Kerman Province

يكي از محصولات مهم صادراتي كشور پسته (Pistacia vera L.) مي باشد كه نقش زيادي در صادرات غير نفتي داشته و سالانه بيش از 800 ميليون دلار سودآوري دارد. اما توليد اين محصول در مراكز عمده توليد آن با مشكلات زيادي به خصوص در زمينه كارايي و بهره‌وري انرژي رو به رو مي‌باشد. در اين بررسي تعدادي از توليد‌كنندگان انتخاب و با تكميل پرسشنامه‌ها اطلاعات اوليه راجع به توليد محصول پسته جمع‌آوري شد. كليه داده‌ها به ميزان‌هاي معادل انرژي تبديل و سپس كارايي انرژي محاسبه گرديد. نتايج نشان داد كه كل انرژي ورودي براي توليد 119423 مگاژول بر هكتار بود، در حالي كه كل انرژي خروجي معادل 40950 مگاژول بود. كارآيي مصرف انرژي، بهره‌وري انرژي و انرژي خالص به ترتيب 34 / 0 ، 012 / 0 كيلوگرم بر مگاژول و 78473- مگاژول در هكتار به دست آمدند. همچنين، انرژي الكتريسيته (45 درصد) و سوخت‌هاي فسيلي (20 درصد) بيشترين سهم در بين انرژيهاي ورودي را داشتند و بيشترين تأثير را بر كاهش كارآيي انرژي گذاشتند. از لحاظ اقتصادي، كل هزينه توليد پسته در هكتار 57469600 ريال و سود خالص آن 62530400 ريال بود. بنابراين، با گسترش فعاليت‌هاي مناسب مديريت زراعي و بهره‌برداري پايدار از منابع طبيعي مي توان كارايي مصرف انرژي را در توليد پسته بهبود داد.