سبك تخلص آوري در غزل و سير آن

شاعراني كه به ذكر نام شاعرانۀ خويش (بيشتر در مقطع غزليّات) توجه داشته‌اند، در اين زمينه از شيوه ­هاي جالب و متنوعي سود برده‌اند كه تاكنون اين شيوه‌ها موضوع پژوهشي جدي قرار نگرفته است. اقسام تجريد و انتزاع (همچون خطاب‌النفس، غايب انگاشتن متكلم، تجريد با تشبيه و تجريد مطلق غير قالبي كه تا به حال از برخي غفلت شده است)، نقل تخلص از زبان ديگران، ذكر تخلص در وصف خويش و تخلص‌آوري پنهان و سايه‌وار، دست­ مايۀ‌ اكثريت غزل‌سرايان بزرگ در يادكرد تخلص خويش بوده است. مقالۀ حاضر بر آن است كه تحليل و آمار دقيقي از كيفيّت‌هاي مختلف يادكرد تخلص در غزليّات، از جمله نسبت دفعات ذكر تخلص به تعداد غزل و موقعيّت تخلص در ساختمان سروده (در مقدمۀ مقاله) و نحوة استفادۀ هفت تن از برترين غزل­ سرايان (سنايي، انوري، خاقاني، سعدي، حافظ، صائب و سايه) از هريك از شگردهاي تخلص‌آوري (در متن) ارائه كند تا شناختي كلي از چگونگي تخلص‌آوري در غزل، رويكرد هر يك از سرايندگان ياد شده بدين موضوع، نقاط شباهت و افتراق ايشان و حدود آفرينندگي، تأثيرگذاري و تأثيرپذيري هريك و جايگاهشان در اين عرصه به دست ­داده شود.