معيارهاي پدافند غيرعامل در طراحي معماري ساختما نهاي جمعي شهري

Passive Defense Criteria in Designing of Public Urban Buildings

ملاحظات دفاعي و نظامي از مهم ترين عوامل موثر در شكل گيري هرگونه سكونتگاه انساني در طول تاريخ است و گستردگي پديده شوم جنگ در طول تاريخ به حدي است كه هيچ نقطه سكونتي بر روي كره زمين مصون از آن نبوده است. از اين رو آرامش كنوني به معناي تداوم دايمي آن نبوده و اهميت حفظ و تقويت آمادگي دفاعي در تمامي ابعاد و از جمله در زمينه پدافند غيرعامل، فرآيندي پيوسته، توسعه پذير و كاملاً بديهي است. يكي از جنبه هاي مهم طراحي و توسعه شهري، تاكيد و توجه به كميت و كيفيت آسيب پذيري شهر در برابر آسيب هاي ناشي از حملات نظامي است و نياز به توسعه و اجراي تدابير پدافند غيرعامل به منظور كاهش آسيب پذيري شهرها در برابر صدمات جنگ ضرورت فزاينده اي پيدا كرده است. اين مقاله با روش توصيفي تحليلي و با تكيه بر گردآوري اطلاعات به روش كتابخانه اي، اينترنتي و تحقيقات ميداني به شناخت آسيب ها و تهديدات ساختمان هاي جمعي شهري مي پردازد و پس از دست يافتن به معيارهاي فني، با به كار بستن آنها در مرحله طراحي معماري سطح امنيت شهروندان، در شرايط رويداد احتمالي جنگ هاي مدرن (موسوم به جنگ نسل ششم) افزايش يافته و به دنبال آن موجب ارتقا توان دفاعي و سطح امنيت ملي در برابر تهديدهاي فزاينده محيط پيراموني مي شود. نتايج تحقيق معيارها و راهكارهايي است كه به صورت مجزا براي هر كاربري خاص در ساختمان شهري بيان شده و به صورتي تدوين شده كه در آن معيارها متناسب با ويژگي هاي جنگ هاي مدرن است، از مقياس كلان (سلول شهري) به مقياس خرد (تك بناها) مي رسد و به تفكيك كاربر يهاي منتخب ارايه شده است. همچنين هم بر بهسازي و هم بر طراحي معماري ساختما نهاي عمومي (منتخب) تاكيد دارد و بر تامين مهم ترين و حياتي ترين نيازهاي زمان بحران تمركز مي نمايد. در كنار موارد فوق بر سازماندهي، استفاد ه بهينه از امكانات، تاسيسات، فضاها و ساختمان ها در شرايط اضطراري نيز توجه دارد.