واكاوي همديدي توفان‌هاي سياه غرب خراسان رضوي و سبزوار

منطقه غرب خراسان رضوي و شهرستان سبزوار به سبب موقعيت جغرافيايي، از مكان هاي مساعد براي ايجاد يا توسعه توفان هاي گرد و غبار در شمال شرق كشور است. در اين پژوهش، پس از بررسي ه مورد توفان گرد و غبار طي دوره آماري ۱۳۶۷ -۱۳۸۷ و بعد از بررسي آماري اين توفان ها، ۳ مورد از رخداد توفان هاي سياه و گرد و غباري اين منطقه شناسايي و تحليل همديدي شد. سپس جهت تهيه نقشه هاي همديد روزانه سطح زمين و سطوح ۸۵۰ و ۵۰۰ هكتوپاسكال، نقشه هاي امكا، چرخندگي، بردار باد، رودباد و وزش رطوبتي داده هاي مربوط به آنها از سايت NCEP تهيه و در نرم افزار GrADS ترسيم شد. از داده هاي جو بالاي ايستگاه مشهد براي محاسبه شاخص هاي ناپايداري و رسم نمودارهاي هودو گراف و اسكيوئي استفاده گرديد. نتايج پژوهش نشان ميدهد كه در ۲۷ اسفند ۱۳۸۰، مستقر شدن همزمان يك پرفشار مهاجر از عرض هاي بالا بر شمال شرق ايران و كم فشار غربي بر روي ايران، گراديان فشاري بيش از ۲۰ هكتوپاسكال بين شمال و جنوب استان خراسان ايجاد نمود. به علت نزديكي دو توده هواي متفاوت مذكور، يك سامانه جبهه اي گسترده در شمال كشور بر روي ايران و منطقه ايجاد گرديد. اين دو عامل سبب بروز ناپايداري وي و وزش بادهاي شديد شرقي در استان خراسان شد كه در شهرستان سبزوار، نيز توفان گرد و غبار گستردهاي را پديد آورد. نتايج آماري پژوهش حاضر نشان ميدهد كه طي دوره آماري مورد نظر، رخداد توفان هاي گرد و غبار در سبزوار روندي افزايشي داشته است. بيشترين احتمال وقوع آن متعلق به ماه هاي ارديبهشت و خرداد به طور متوسط سه روز در هر سال است و در بيش از ۷۱ درصد مواقع در ساعت هاي بعد از ظهر روي مي دهد.