ديالكتيك عام و خاص و تغييرات فرهنگي توسعه ‌محور

Particular and Universal Dialectics and Development-oriented Cultural Changes

در فرايند جهاني شدن در خصوص امكان همزيستي فرهنگ محلي با فرهنگ جهاني نظريه‌پردازني نظير رونالد رابرتسون و آنتوني گيدنز بر ديالكتيك فرهنگ محلي و جهاني تأكيد دارند. در اين مقاله با الهام از رويكرد مذكور به تحليل تغييرات فرهنگي و اجتماعي در هورامان پرداخته مي‌شود و پرسش‌هاي محوري اين پژوهش عبارتند از؛ آيا در هورامان مي‌توان از همزيستي و تركيب فرهنگ جهاني با فرهنگ محلي سخن گفت؟ ساكنان اين منطقه در خصوص ديالكتيك فرهنگ محلي با فرهنگ جهاني چطور فكر مي‌كنند؟ و چه برداشتي از رفتارهاي عام‌گرايانه و خاص‌گرايانه دارند؟ روش‌شناسي اين مقاله مبتني بر روش كيفي است و در گردآوري داده‌ها از فنون مختلفي از قبيل تاريخ شفاهي، تحليل محتوا، مشاهده و مصاحبه ميداني استفاده شده است. داده‌هاي جمع‌اوري شده نيز با استفاده از فنون تحليل موضوعي و تحليل محتوا تجزيه و تحليل شدند. يافته‌ها نشان داد كه تغيير در صنايع دستي هورامان به منظور افزايش فروش و كارايي اين محصولات صورت گرفته كه از اين امر مي‌توان تحت عنوان احياي امر محلي در چارچوب قواعد جهاني ياد كرد. در همين راستا جوانان هوراماني با بازنمايي فرهنگ محلي در رسانه درصدد تقويت صنعت توريسم و عام شدن فرهنگ محلي هستند. زنان از ورود به فعاليت‌هاي اقتصادي به مثابه رفتاري فرصت‌آفرين و رهايي‌بخش تعبير مي‌كنند. كه اين عامل جنسيت‌زدايي در فعاليت‌هاي اقتصادي و اشاعه نسبي ارزش‌هاي جهاني مثل افقي شدن ساختار قدرت در خانواده را بدنبال داشته است. همچنين مردم هورامان با خوانشي محلي از قواعد عام، مثل حفاظت از محيط زيست، ديالكتيك امر خاص و عام را رقم زده‌اند و از اين طريق زمينه‌هاي نهادينه شدن نگرش‌هاي توسعه‌محور و عام‌گرا را فراهم نموده‌اند. در چنين شرايطي ضروري است كه مصلحان توسعه در برنامه‌ريزي‌هاي خود به بسترهاي فرهنگي و اجتماعي جوامع محلي توجه داشته باشند و با تلفيق متناسب فرهنگ جهاني با فرهنگ محلي مسير توسعه پايدار را هموار سازند.