تحليل خوشه هاي صوتي در سوانح العشاق

سوانح العشاق تاليف احمد غزالي از جمله كتابهاي برجسته عرفاني و اولين اثر مستقلي است كه به زبان فارسي درباره عشق سخن مي گويد. زبان نويسنده در اين اثر، زباني است باليده در بستر بلاغت خاص صوفيه كه در جاي جاي آن به مقتضاي كلام از آيه يا حديثي بهره برده است. در اين ميان شگردهاي قاعده-كاه و قاعده افزاي زبان، سبب برجستگي و تشخيص آن در دو محور همنشيني و جانشيني شده است. عوامل قاعده افزاي زباني، كه در اين مقاله بررسي و تحليل شده از مهمترين عوامل برجسته ساز زبان سوانح در محور همنشيني است كه سبب ايجاد توازن و نظم در لايه هاي مختلف اين كتاب شده است. از ميان اين عوامل، نويسنده بيش از همه به توازن حاصل از تكرار واژگاني بويژه تكرار ناقص آن توجه داشته است. آنچه در اين اثر سبب بسامد چشمگير كاربرد اين شگرد برجسته ساز زباني (تكرار واژگاني) و اوج و فرودهايي در متن كتاب شده نوعي تشابه گرايي دروني و باطني است كه در زبان احمد غزالي ديده مي شود. بدين ترتيب توازن سوانح بيشتر بر مبناي تشابه آوايي پديد مي آيد و در اين تشابه گرايي نه تنها در محور همنشيني زبان سوانح بلكه در محور جانشيني نيز سبب كاربرد بيشتر انواع تشبيه به جاي استعاره شده است.