جايگاه دشمنان و مخالفان در نگرش سياسي امام علي(ع)

در نگرش حضرت علي(ع) مخالف و دشمن، انساني خطاكار است كه بايد هدايت شود و مهم ترين وظيفه انبيا و اولياي الهي (و همه حكومت هاي مبتني بر دين) زمينه سازيِ هدايت انسان ها و نشان دادن راه حق و حقيقت به آنان است. در نگاه آن حضرت، انسان اشرف مخلوقات است و تكريم هر انساني ـ فارغ از عقيده و مذهب او ـ بر همگان واجب است. مهم ترين مولفه تكريم انسان، حفظ خون اوست و خون هاي به ناحق ريخته شده، اول چيزي است كه روز قيامت مورد سوال قرار خواهد گرفت. حكومت و قدرت نيز وسيله اي براي احقاق حقوق و احياي حدود و ارزش هاي الهي و درنهايت، تكامل و سعادت انسان است و ذاتاً داراي ارزش نيست; بلكه ارزش و اهميت آن، كمتر از انسان و جايگاه رفيع اوست. امام علي(ع) در نگرش سياسي خود ـ كه ريشه در اصول و اعتقادات فوق داشت ـ به آزادي و انديشه مخالفان باطل خود احترام مي گذاشت و هيچ گاه به توهين و هتك حرمت متوسل نمي شد و در سخت ترين و بحراني ترين شرايط ـ مثل جنگ ـ نيز به اصول اخلاقي پاي بند بود.