از شركت زنان در انتخابات دوره بيست و يكم مجلس شوراي ملّي تا تحريم آن از سوي مراجع تقليد

From the participation of women in the twenty-first session of the National Assembly to its boycott by religious Authorities

انتخابات دوره بيست و يكم مجلس شوراي ملّي، يكي از مهم‌ترين انتخابات مجالس شوراي ملّي از حيث واكنش عالمان ديني به‌خصوص مراجع تقليد وقت به شمار مي‌رود. اين واكنش از دو منظر قابل تامّل به نظر مي‌رسد؛ نخست اينكه زنان، نخستين بار ـ علي‌رغم مخالفت علما ـ در اين انتخابات شركت جسته و حتي به نمايندگي مجلس انتخاب شدند؛ دوم اينكه اين انتخابات از سوي مراجع تقليد و علماي برجسته مهاجر به تهران، به عنوان يك روش مبارزه مدني منفي، تحريم گرديد. به نظر مي‌رسد، اين واكنش را بايد در بستر نهضت يك‌ساله روحانيت و به‌ويژه از خلال مهاجرت علماي برجسته شهرستان‌ها به تهران در اعتراض به دستگيري و حبس آيت‌الله خميني به عنوان رهبري نهضت مورد بازكاوي قرار داد. كما اينكه در خلال اين نهضت، مخالفت با شركت زنان در انتخابات نيز به عنوان يكي از مطالبات اصلي رهبران نهضت مطرح بود. سوال اصلي مقاله، اين است كه آيا مخالفت با شركت زنان در انتخابات، تاثيري در تحريم انتخابات داشت؟ اين مقاله از نوع پژوهش توصيفي ـ تحليلي و به روش كتابخانه‌اي ـ اسنادي، حاكي است كه تكاپوهاي دراز مدّت زنان به‌خصوص در دهه 1340ـ1330، براي شركت در انتخابات به علّت مخالفت مرجعيت وقت ره به جايي نبرد. تا اينكه هييت حاكمه با حمايت از اين مطالبه، موضوع شركت زنان در انتخابات را در قالب اصلاحات اصول شش‌گانه انقلاب سفيد، به رفراندوم گذاشت و نهايتاً در اوّلين انتخابات مجلس (دوره 21) آن را اجرايي كرد. بررسي اعلاميه‌هاي صادره از سوي مراجع و مجتهدان، حاكي است، تحريم انتخابات به دليل قانون‌شكني‌هاي هييت حاكمه، از آن جمله شركت زنان در انتخابات انجام گرديد.