كمي سازي تغييرات متابوليت تريگونلين در گياهچه هاي شنبليله (Trigonella foenum- graecum L.) تحت القاي كيتوزان و تنش خشكي

Quantitative Changes of Trigonelline Metabolite in Fenugreek (Trigonella foenum-gracum L.) Sprouts under Chitosan and Water Stress Induction

مقدمه: القاي محرك هاي زيستي و غير زيستي يكي از راهكارهايي است كه با آن مي توان سبب تغييرات كمي و كيفي متابوليت هاي دارويي جوانه هاي گياهان دارويي شد. هدف: هدف از انجام اين آزمايش بررسي اثر محرك زيستي كيتوزان بر ميزان تريگونلين جوانه هاي گياه شنبليله تحت شرايط تنش خشكي مي باشد. روش بررسي: اين تحقيق در سه آزمايش جداگانه (جوانه هاي چهار، هشت و دوازده روزه) به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 15 تيمار در سه تكرار انجام شد. تيمارها شامل: كيتوزان در پنج سطح ((0، 0.05%، 0.1%، 0.2% و 0.4% ) و تنش خشكي در سه سطح (شاهد (عدم تنش)، ۰/۲-و ۰/۴ - مگاپاسگال) بود. نتايج: نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه كيتوزان، تنش خشكي و اثر متقابل كيتوزان و تنش خشكي بر ميزان تريگونلين جوانه هاي چهار، هشت و دوازده روزه اثر معني داري داشت. جوانه هاي مسن تر داراي ميزان تريگونلين كمتري بودند به طوري كه بيشترين ميزان آن در جوانه هاي روز چهارم مشاهده شد. نتيجه گيري: اگرچه با افزايش سن گياهچه ها، ميزان تريگونلين كاهش يافت ولي با اعمال تنش خشكي و مصرف مقدار بهينه كيتوزان (تا ۰/۲ درصد) سبب كاهش روند نزولي تريگونلين با افزايش سن گياهچه ها شد.

Background: Application of bio-stimulants is one of solutions to quantitative and qualitative changes in metabolites of medicinal plants sprouts. Objective: The aim of this study is to investigate the effect of chitosan bio-stimulation on trigonelline content of sprout under water stress. Methods: This study was conducted in three separate factorial experiments (three times of 4، 8 and 12 days after planting) based on completely randomized design with 15 treatment in 3 replications. The treatments were chitosan in five levels (0، 0.05%، 0.1%، 0.2% and 0.4%) and water stress in 3 levels (control without stress treatment، -0.2 and 0.4 Mpa). Results: The result of variance analysis showed that chitosan، under stress and interaction effect of chitosan and water stress had significant effect on trigonelline content of 4، 8 and 12-day sprout. The trigonelline content decreased during the experiment in a way that the highest content of that was observed at the first days of seed germination. Conclusion: By induction of water stress and application of chitosan with optimum amount (to 0.2%) decrease in trigonelline content attained to the lowest trend during the experiment.